Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Wolfram. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Wolfram W
metal · Tungsten
- Grupa
- 6
- Okres
- 6
- Blok
- d
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 19,26 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 3407,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 5927,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1783
Odkrywca
Bracia de Elhuyar
Wolfram został odkryty w 1781 roku przez dwóch naukowców: Hiszpana Juana José Elhuyara i Francuza Fausto de Elhuyar. Obaj współpracowali nad badaniem minerału zwanego volframitem. Odkryli, że minerał ten zawiera nowy pierwiastek, który nazwali wolframem, po niemieckim słowie oznaczającym „wilkołaka” lub „złotą glebę”. Nazwa ta odzwierciedlała odporność tego pierwiastka na wysokie temperatury.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom wolframu składa się z 74 protonów i 110 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krąży 74 elektrony. Wolfram jest pierwiastkiem przejściowym, należącym do grupy metali przejściowych.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 32
- 5 12
- 6 2
Razem 74 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Xe] 4f¹⁴ 5d⁴ 6s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Wolfram ma wiele praktycznych zastosowań. Oto kilka przykładów:
-
Przemysł metalurgiczny
Wolfram jest stosowany w produkcji stopów metalowych o wysokiej twardości i wytrzymałości, takich jak stal wolframowa. Te stopy znajdują zastosowanie w narzędziach skrawających, wiertłach, ostrzach noży i innych narzędziach. -
Elektrody spawalnicze
Ze względu na swoją wytrzymałość na wysokie temperatury, wolfram jest wykorzystywany w elektrodach spawalniczych, które umożliwiają precyzyjne spawanie metali. -
Lampy żarowe
W przeszłości, żarówki wykorzystywały włókna wolframowe, które miały wysoką temperaturę topnienia i wytrzymałość na nagrzewanie. Obecnie, choć nie tak powszechnie, wciąż używa się wolframu w niektórych specjalistycznych lampach. -
Przemysł elektroniczny
Wolfram jest wykorzystywany w produkcji elektroniki, takiej jak diody elektroluminescencyjne (LED) i mikroukłady, ze względu na swoje właściwości elektryczne i cieplne.
Wolfram to fascynujący pierwiastek o unikalnych właściwościach. Zachęcam cię do dalszego zgłębiania wiedzy o wolframie i kontynuowania swojej pasji odkrywania świata nauki!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Wolfram topi się dopiero w temperaturze 3422 °C - to najwyższa temperatura topnienia ze wszystkich metali. Lawa w wulkanie ma tylko około 1200 °C, więc wolframowa kostka leżałaby w niej spokojnie, wciąż twarda i cała. Nawet w piecu hutniczym, w którym topi się stal, wolfram ani drgnie.
-
2
Wolfram waży prawie dokładnie tyle co złoto: jego gęstość to 19,25 g/cm3, a złota 19,3 g/cm3 (gęstość mówi, ile waży kawałek materiału danej wielkości). Dlatego oszuści czasem chowają tani wolfram w środku złotej sztabki - na wadze podróbka udaje wtedy prawdziwe złoto.
-
3
Wolfram jest też w Polsce! Koło Myszkowa w województwie śląskim, głęboko pod ziemią, leży złoże, w którym wolfram wymieszany jest z miedzią i molibdenem. To tak zwane złoże porfirowe (powstałe z zastygłej magmy). Jak dotąd nikt go stamtąd nie wydobywa - czeka nietknięte.
-
4
Szelit to minerał zawierający wolfram (wzór CaWO4). W dzień wygląda niepozornie, ale gdy poświecisz na niego lampą UV (dającą niewidzialne dla oka światło ultrafioletowe), zaczyna świecić na niebiesko. To zjawisko nazywa się fluorescencją i pomaga górnikom odnaleźć szelit w ciemnej kopalni.
-
5
Wolfram to najcięższy pierwiastek, jakiego do życia używa jakikolwiek organizm. Niektóre drobnoustroje beztlenowe z gorących źródeł (głównie archeony, ale też pewne bakterie) mają enzym z atomem wolframu - maleńką maszynę przyspieszającą reakcje w komórce. Bez wolframu nie potrafiłyby się odżywiać.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.