Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Samar. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Samar Sm
metal · Samarium
- Grupa
- 3
- Okres
- 6
- Blok
- f
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 7,54 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 1072,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 1778,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1879
Odkrywca
Lecoq de Boisbaudran
Historia odkrycia samaru jest bardzo ciekawa. Pierwiastek ten został odkryty w 1879 roku przez francuskiego chemika Paula-Émile’a Lecoqa de Boisbaudran. De Boisbaudran badał próbki minerałów samarskitu i gadolinu i odkrył obecność nowego pierwiastka, który nazwał „samar”. Nazwa ta pochodzi od nazwy minerału, który z kolei został nazwany na cześć rosyjskiego chemika Samuela Samarskiego-Bychowa.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom samaru składa się z 62 protonów i 88 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krążą 62 elektrony. Samar jest elementem lantanowym i ma podobne właściwości chemiczne jak inne pierwiastki z tej grupy.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 24
- 5 8
- 6 2
Razem 62 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Xe] 4f⁶ 6s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Samar ma różnorodne zastosowanie w różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów:
-
Magnesy trwałe
Związki samaru są wykorzystywane do produkcji trwałych magnesów. Te magnesy są stosowane w różnych urządzeniach, takich jak silniki elektryczne, generatory, głośniki i dyski twarde. -
Katalizatory
Samar jest stosowany jako katalizator w niektórych reakcjach chemicznych, przyspieszając procesy przemiany substancji i zwiększając wydajność przemysłowych procesów chemicznych. -
Fotodyzpersja
Związki samaru są wykorzystywane w niektórych szkłach optycznych do redukcji dyspersji światła. Dzięki temu można uzyskać wysoką jakość obrazu w obiektywach, teleskopach i mikroskopach. -
Badania naukowe
Samar jest wykorzystywany w badaniach naukowych, takich jak badania struktury materiałów, spektroskopia i medycyna jądrowa.
Samar to fascynujący pierwiastek, który odgrywa ważną rolę w różnych dziedzinach. Zachęcam cię do dalszego zgłębiania tajemnic tego interesującego pierwiastka i kontynuowania swojej przygody w świecie nauki!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Kostka w twojej dłoni jest odrobinę promieniotwórcza. Około 15% atomów samaru to izotop samar-147, który rozpada się, wyrzucając cząstki alfa (jądra helu). Robi to tak wolno, że połowa tych atomów zniknie dopiero po ponad 100 miliardach lat, czyli dłużej, niż istnieje Wszechświat.
-
2
W reaktorze jądrowym jeden izotop samaru, samar-149, jest prawdziwym łakomczuchem na neutrony (drobne cząstki z jądra atomu). Pochłania ich tak dużo, że uchodzi za jeden z najsilniejszych pochłaniaczy neutronów wśród wszystkich atomów. Fachowo nazywa się go trucizną reaktorową.
-
3
Samar bywa zegarem geologicznym. Izotop samar-147 zamienia się bardzo powoli w neodym (inny pierwiastek), więc licząc, ile go ubyło, naukowcy odczytują wiek skał. Metodą samarowo-neodymową zbadano wiek meteorytów: około 4,5 miliarda lat, czyli mniej więcej tyle, ile ma Układ Słoneczny.
-
4
Związek samaru z siarką (siarczek samaru) bywa czarny, ale gdy go ściśniesz albo mocno wypolerujesz, robi się złoty i zaczyna przewodzić prąd jak metal. Po podgrzaniu wraca do czerni. To rzadki materiał, który zmienia barwę i właściwości pod naciskiem.
-
5
Ten sam samar potrafi barwić wodę na różne kolory, zależnie od tego, ile elektronów odda. Jako jon Sm3+ (atom, który oddał trzy elektrony) daje barwę żółtą lub bladozieloną. A jako jon Sm2+ (oddał dwa elektrony) barwi roztwór na czerwono jak krew.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.