Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Ferm. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

⚛ Układ okresowy

Ferm Fm

metal · Fermium

₁₀₀Fm

Ferm

257,10 1,3

Grupa: 3
Okres: 7
Blok: f
Stan w temp. pokojowej: ciało stałe

📜 Jak to odkryto

Historia odkrycia

1952

Odkrywca

Seaborg

Ferm został odkryty w 1952 roku przez zespół naukowców z University of California w Berkeley, w tym Alberta Ghiorso, Glenna T. Seaborga, Stanleya G. Thompsona i Miltona S. Einingera. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć słynnego fizyka teoretycznego, Enrico Fermiego.

⚛ W środku atomu

Jak zbudowany jest atom

Atom fermu składa się z 100 protonów, 157 neutronów i 100 elektronów. Ferm jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Fm i liczbie atomowej 100. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, grupy pierwiastków chemicznych.

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

1 2
2 8
3 18
4 32
5 30
6 8
7 2

Razem 100 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 5f¹² 7s²

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, ferm nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań.

Ferm to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że ferm jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

1
Trzymasz kostkę pierwiastka, ale fermu nikt nigdy nie widział jako metalu. Powstało go tak mało, że nie udało się zebrać nawet grudki, którą dałoby się zważyć czy obejrzeć. Nie wiadomo więc, jak wygląda stały ferm ani jakiego jest koloru.
2
W reaktorach cięższe atomy buduje się, dorzucając jądrom kolejne neutrony (cząstki z wnętrza atomu). Ferm to koniec tej drogi: da się dojść do fermu-257, ale następny, ferm-258, rozpada się już po 0,00037 sekundy. Dalej tą metodą nie da się zajść.
3
Większość pierwiastków rozpada się, wyrzucając z jądra maleńką cząstkę. Ferm-256 zachowuje się inaczej: prawie zawsze (w 92 przypadkach na 100) jego jądro po prostu pęka na dwa mniejsze jądra. Nazywamy to rozszczepieniem samorzutnym. Taki atom żyje około 2,6 godziny.
4
Każdy atom fermu jest promieniotwórczy - z czasem sam się rozpada. Nawet najtrwalsza odmiana, ferm-257, po 100,5 dnia rozpada się w połowie (to jej czas połowicznego rozpadu). Po roku z takiej próbki zostałaby drobna część. Dlatego fermu nie da się odłożyć na później.
5
Jak badać coś, czego prawie nie da się zobaczyć? Ferm poznano wyłącznie w roztworze, metodami znacznikowymi - po promieniotwórczości śledzi się jego śladowe ilości. W wodzie tworzy jon Fm3+ (atom, który oddał trzy elektrony) i zachowuje się podobnie jak sąsiednie aktynowce w układzie okresowym.

← poprzedni 99. Einstein następny → 101. Mendelew

🧭 Gdzie jesteś

Cała tablica

Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.

1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og