Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Glin. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Glin Al

metal/półmetal · Aluminium

13Al

Glin

26,98 1,5

Grupa
13
Okres
3
Blok
p
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
2,70 g/cm³
Temperatura topnienia
660,5 °C
Temperatura wrzenia
2467,0 °C

Historia odkrycia

1825

Odkrywca

Oersted

Glin jest pierwiastkiem, który znamy od bardzo dawna, ale dopiero w XIX wieku udało się go wyizolować w czystej formie. Prawdziwy bohater tej historii to duński chemik Hans Christian Ørsted, który w 1825 roku po raz pierwszy wyizolował glin. 

Jak zbudowany jest atom

Oto, jak wygląda atom glinu: składa się z trzynastu protonów i czternastu neutronów, które tworzą jądro atomu, a także trzynastu elektronów, które krążą wokół tego jądra, tworząc elektryczną tarczę. To prawdziwe mini-słońce, które krąży wewnątrz każdej puszki napoju! 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 3

Razem 13 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (3) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Ne] 3s² 3p¹

Gdzie go spotkasz

Glin jest niezwykle wszechstronny i ma wiele zastosowań. Oto kilka przykładów: 

  • Puszki napojów
    Glin jest lekki i odporny na korozję, dzięki czemu idealnie nadaje się do produkcji puszek na napoje. 
  • Budownictwo
    Glin jest wykorzystywany do produkcji lekkich, ale wytrzymałych konstrukcji budowlanych. 
  • Kablowanie
    Glin jest często używany w produkcji kabli elektrycznych ze względu na swoją doskonałą przewodność. 
  • Kosmetyki
    Glin jest używany w produkcji kosmetyków, takich jak antyperspiranty.

Glin to niesamowity pierwiastek z wieloma zastosowaniami, które zasługują na odkrycie. Zapraszam Cię do dalszej podróży w niesamowity świat glinu! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Kostka glinu o boku 1 cm waży około 2,7 grama. Taka sama kostka z żelaza waży 7,9 grama, czyli prawie trzy razy więcej. Dlatego glin zaliczamy do metali lekkich: to metale o gęstości mniejszej niż 4,5 grama na centymetr sześcienny.

  • 2

    Glin jest bardzo kowalny i ciągliwy - daje się rozklepywać i walcować na cienkie płaty bez pękania, nawet do grubości 0,004 mm. To około 17 razy mniej niż typowy ludzki włos, który ma mniej więcej 0,07 mm (choć grubość włosów bywa bardzo różna).

  • 3

    Glin to 8,2% masy skorupy ziemskiej, trzeci pierwiastek po tlenie i krzemie. A mimo to w Polsce nie wydobywa się go wcale: boksytów, czyli rud glinu, mamy tylko niewielkie ilości na Dolnym Śląsku i nie opłaca się ich eksploatować.

  • 4

    Glin jest bardzo kowalny, czyli daje się rozklepywać i walcować (spłaszczać między obracającymi się walcami) na cienkie płaty bez pękania. Da się go rozwalcować do grubości 0,004 mm. To kilkanaście razy mniej niż grubość ludzkiego włosa, która wynosi około 0,07 mm.

  • 5

    Glin nie koroduje (nie niszczy się tak jak rdzewiejące żelazo), bo sam się chroni. W powietrzu pokrywa się warstewką tlenku glinu grubą na kilka nanometrów (nanometr to miliardowa część metra). To zjawisko nazywamy pasywacją. Gdy zdrapiesz warstewkę, metal natychmiast tworzy nową.