Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Neon. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Neon Ne

niemetal/gaz szlachetny · Neon

10Ne

Neon

20,19 -

Grupa
18
Okres
2
Blok
p
Stan w temp. pokojowej
gaz
Gęstość
0,84 mg/cm³
Temperatura topnienia
-248,7 °C
Temperatura wrzenia
-246,1 °C

Historia odkrycia

1898

Odkrywcy

Ramsay i Travers

Historia odkrycia neonu to naprawdę fascynująca opowieść. Został odkryty w 1898 roku przez brytyjskich chemików, sir Williama Ramsaya i Morissa Traversa, podczas ich badań nad właściwościami powietrza. Odkryli, że powietrze zawiera małe ilości gazu, który emitował jaskrawo czerwone światło pod wpływem elektryczności. Nazwali go „neonem”, po greckim słowie „neos”, co oznacza „nowy”. 

Jak zbudowany jest atom

Atom neonu składa się z dziesięciu protonów, dziesięciu neutronów tworzących jądro oraz dziesięciu elektronów krążących wokół tego jądra. Ale to jest dopiero początek - jest jeszcze więcej do odkrycia! 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8

Razem 10 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (8) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [He] 2s² 2p⁶

Gdzie go spotkasz

Neon jest pierwiastkiem, który znajduje zastosowanie w wielu różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów: 

  • Reklama
    Neon jest najczęściej kojarzony z jaskrawo świecącymi neonowymi reklamami, które od lat są charakterystycznym elementem krajobrazu wielu miast. 
  • Chłodnictwo
    Ze względu na niską temperaturę wrzenia, neon jest używany w przemyśle chłodniczym. 
  • Laserowe technologie
    Neon jest wykorzystywany w laserach neonowych, które są używane w wielu technologicznych i medycznych aplikacjach. 
  • Badania naukowe
    Neon jest często wykorzystywany w badaniach naukowych, szczególnie w dziedzinie fizyki wysokich energii. 

Zapraszam Cię do dalszego odkrywania niesamowitego świata neonu! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Neon jest cieczą tylko przez około 2,5 stopnia. Topnieje w -248,6 °C, a wrze już w -246,1 °C. To najwęższy taki przedział ze wszystkich pierwiastków. Gdyby woda tak miała, wrzałaby zaraz po stopieniu lodu i żadna rzeka nie zdążyłaby popłynąć.

  • 2

    Neonem mierzy się zimno. Jego punkt potrójny, czyli 24,5561 K (-248,5939 °C), to temperatura, w której gaz, ciecz i ciało stałe istnieją naraz. Jest jednym ze wzorców Międzynarodowej Skali Temperatury. Komórki pomiarowe z neonem ma instytut PAN we Wrocławiu.

  • 3

    We Wszechświecie neon jest piąty pod względem masy - po wodorze, helu, tlenie i węglu. W ziemskim powietrzu to zaledwie ok. 18 cząsteczek na milion (0,0018%). Neon nie tworzy żadnych związków chemicznych, więc nie utknął ani w skałach, ani w lodzie i przy formowaniu się Ziemi po prostu nie został zatrzymany.

  • 4

    Sonda Galileo zmierzyła w atmosferze Jowisza dziesięć razy mniej neonu, niż wynikałoby ze składu Słońca. Najlepsze wyjaśnienie (symulacje z UC Berkeley, 2010): głęboko we wnętrzu hel przestaje mieszać się z metalicznym wodorem i opada w kroplach, a neon rozpuszcza się w nich i tonie razem z nimi.

  • 5

    Fluor to najbardziej reaktywny pierwiastek - łamie nawet ciężkie gazy szlachetne: z ksenonem tworzy XeF2, a z kryptonem, w wyładowaniu elektrycznym i w bardzo niskiej temperaturze, KrF2. Z neonem nie daje rady: neon nie tworzy żadnego trwałego związku chemicznego, więc nie zardzewieje i nie spłonie.