Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Dubn. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

⚛ Układ okresowy

Dubn Db

metal · Dubnium

₁₀₅Db

Dubn

263,11 -

Grupa: 5
Okres: 7
Blok: d
Stan w temp. pokojowej: prawdopodobnie ciało stałe

📜 Jak to odkryto

Historia odkrycia

1967/70

Odkrywca

Flerow lub Ghiorso

Dubn został odkryty w 1967 roku przez zespół naukowców z Joint Institute for Nuclear Research (JINR) w Dubnej w Rosji. Został nazwany na cześć tego miasta, które jest jednym z największych centrów nauki jądrowej na świecie.

⚛ W środku atomu

Jak zbudowany jest atom

Atom dubnu składa się z 105 protonów, 157 neutronów i 105 elektronów. Dubn jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Db i liczbie atomowej 105. Jest to radioaktywny metal, który należy do metali przejściowych.

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

1 2
2 8
3 18
4 32
5 32
6 11
7 2

Razem 105 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy *[Rn] 5f¹⁴ 6d³ 7s²

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, dubn nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań.

Dubn to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że dubn jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

1
Dubn jest promieniotwórczy i nietrwały. Nawet jego najtrwalszy atom, dubn-268, znika zaskakująco szybko: jego okres półtrwania (czas, po którym rozpada się połowa atomów) to tylko około 16 godzin. Po niecałej dobie zostaje mniej niż połowa.
2
Dubnu nie ma w przyrodzie - powstaje tylko sztucznie, po jednym atomie, w wielkich akceleratorach cząstek (maszynach rozpędzających atomy). Dubnu-270, jednej z jego odmian, powstały w całej historii zaledwie 3 atomy. Nikt nigdy nie zobaczył okruszka tego metalu - twoja kostka to tylko symbol.
3
Ciężkie jądra dubnu bywają tak niestabilne, że pękają same z siebie. Dubn-270 najczęściej rozpada się przez samorzutne rozszczepienie (jądro atomu samo dzieli się na dwie mniejsze części) - bez żadnego uderzenia z zewnątrz.
4
W układzie okresowym dubn stoi pod tantalem, więc chemicy spodziewali się, że będzie zachowywać się jak on. Niespodzianka: w kwasie dubn reagował bardziej jak niob i protaktyn (inne pierwiastki). Nawet garstka atomów potrafi zaskoczyć naukowców.
5
W tak ciężkim atomie jak dubn elektrony pędzą wokół jądra z prędkością bliską prędkości światła. Wtedy działa efekt relatywistyczny (zmiana własności przy ogromnych prędkościach) i pierwiastek zachowuje się inaczej, niż podpowiada proste przewidywanie.

← poprzedni 104. Rutherford następny → 106. Seaborg

🧭 Gdzie jesteś

Cała tablica

Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.

1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og