Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Holm. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Holm Ho

metal · Holmium

67Ho

Holm

164,93 1,2

Grupa
3
Okres
6
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
8,78 g/cm³
Temperatura topnienia
1470,0 °C
Temperatura wrzenia
2720,0 °C

Historia odkrycia

1878

Odkrywca

Soret

Holm został odkryty w 1878 roku przez szwedzkiego chemika Per Teodor Cleve’a. Cleve prowadził badania nad minerałami ziem rzadkich i podczas analizy minerału o nazwie euksenit, zidentyfikował nowy pierwiastek, który nazwał holmem na cześć rodzinnego miasta Holmia w Szwecji. 

Jak zbudowany jest atom

Atom holmu składa się z 67 protonów i 98 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krąży 67 elektronów. Holm jest elementem lantanowym, należącym do grupy pierwiastków lantanowców. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 29
  • 5 8
  • 6 2

Razem 67 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Xe] 4f¹¹ 6s²

Gdzie go spotkasz

Holm ma różnorodne zastosowanie w różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów: 

  • Lasery
    Holm jest stosowany w produkcji niektórych rodzajów laserów, zwłaszcza tych pracujących w podczerwieni. Lasery te mają zastosowanie w medycynie, telekomunikacji i innych dziedzinach. 
  • Barwniki
    Związki holmu są używane jako barwniki w produkcji szkła, ceramiki i farb. Nadają one materiałom charakterystyczne barwy, które są wykorzystywane w dekoracji i sztuce. 
  • Materiały magnetyczne
    Holm jest dodawany do niektórych materiałów magnetycznych, takich jak neodymowe magnesy, w celu poprawy ich właściwości magnetycznych. 
  • Badania naukowe
    Holm jest wykorzystywany w badaniach naukowych, zwłaszcza w dziedzinach magnetyzmu, spektroskopii i inżynierii materiałowej. 

Holm to niezwykły pierwiastek o interesujących właściwościach. Zachęcam cię do dalszego zgłębiania wiedzy o holmie i kontynuowania swojej pasji odkrywania fascynującego świata nauki! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Spośród wszystkich pierwiastków spotykanych w przyrodzie to holm ma najsilniejszy moment magnetyczny (miara tego, jak mocno pojedynczy atom zachowuje się jak maleńki magnes) - aż 10,6 magnetona Bohra. Dlatego holm wkłada się do wnętrza najpotężniejszych magnesów świata, żeby jeszcze wzmocnić ich pole.

  • 2

    W 2017 roku naukowcy z IBM zapisali jeden bit danych (najmniejszą porcję informacji: 0 albo 1) na pojedynczym atomie holmu. To najmniejszy magnes świata! Dzisiejszy dysk twardy potrzebuje na jeden bit około 100 tysięcy atomów, a holmowi wystarczył jeden.

  • 3

    Tlenek holmu zmienia barwę zależnie od żarówki, pod którą patrzymy. W świetle dziennym jest żółtawy, pod świetlówką różowy, a w świetle złożonym z trzech barw pomarańczowo-czerwony. Holm pochłania tylko wąziutkie paski barw, więc każda lampa pokazuje go inaczej.

  • 4

    Holm zaliczamy do metali ziem rzadkich, ale wcale nie jest taki rzadki. W każdej tonie skorupy ziemskiej jest go około jednego grama, a i tak w skałach jest go więcej niż złota i srebra. Nazwa "ziemie rzadkie" potrafi zmylić.

  • 5

    Laser holmowy świeci niewidzialnym światłem o długości fali około 2,1 mikrometra, dokładnie takim, jakie łapczywie pochłania woda. Ciało człowieka jest pełne wody, więc promień działa tuż pod powierzchnią i lekarze kruszą nim kamienie nerkowe, nie tnąc głęboko.