Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Tor. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Tor Th

metal · Thorium

90Th

Tor

232,04 1,3

Grupa
3
Okres
7
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
11,72 g/cm³
Temperatura topnienia
1750,0 °C
Temperatura wrzenia
4787,0 °C

Historia odkrycia

1829

Odkrywca

Berzelius

Tor został odkryty w 1828 roku przez szwedzkiego chemika Jönsa Jacoba Berzeliusa. Od tego czasu ten niezwykle ciężki i radioaktywny pierwiastek zyskał wiele zastosowań, zarówno w przemyśle, jak i nauce. 

Jak zbudowany jest atom

Atom toru składa się z 90 protonów, 142 neutronów i 90 elektronów. Tor jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Th i liczbie atomowej 90. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, grupy pierwiastków chemicznych. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 32
  • 5 18
  • 6 10
  • 7 2

Razem 90 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 6d² 7s²

Gdzie go spotkasz

Tor, pomimo swojej radioaktywności, ma wiele zastosowań. Oto kilka przykładów: 

  • Energia
    Tor jest rozważany jako alternatywne paliwo jądrowe w reaktorach jądrowych. Jest to możliwe dzięki jego zdolności do przechwytywania neutronów i przekształcania ich w inny pierwiastek, który może ulegać rozszczepieniu. 
  • Nauka
    Tor jest badany w naukach jądrowych i ma wiele zastosowań w badaniach naukowych. 
  • Światło
    W przeszłości, tor był używany do produkcji gazów do lamp gazowych, które dawały jasne, białe światło. 

Tor jest niezwykle cennym pierwiastkiem, który przyciąga uwagę naukowców na całym świecie. Pamiętaj jednak, młody badaczu, tor jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Tor-232 rozpada się tak wolno, że jego czas połowicznego rozpadu (czas, po którym znika połowa atomów) wynosi około 14 miliardów lat - mniej więcej tyle, ile liczy cały Wszechświat. Od powstania Ziemi 4,5 miliarda lat temu rozpadła się dopiero około jednej piątej toru.

  • 2

    W skorupie ziemskiej toru jest ponad 3 razy więcej niż uranu - około 8 gramów w każdej tonie skał. To najpospolitszy pierwiastek, który nie ma ani jednej trwałej (nierozpadającej się) odmiany: wszystkie jego rodzaje atomów są promieniotwórcze.

  • 3

    Żeby stopić tlenek toru (połączenie toru z tlenem), trzeba go rozgrzać aż do około 3390 °C. To jedna z najwyższych temperatur topnienia spośród wszystkich tlenków - niemal tyle, ile topi się wolfram (3422 °C), najtrudniej topliwy ze wszystkich metali.

  • 4

    Wnętrze Ziemi jest gorące nie tylko dlatego, że powstała rozgrzana - dogrzewają je rozpadające się pierwiastki promieniotwórcze. Tor-232 jest dziś jednym z najważniejszych takich źródeł ciepła, bo rozpada się wolniej niż uran czy potas i wciąż zostało go najwięcej.

  • 5

    Podczas rozpadu toru powstaje promieniotwórczy gaz - radon-220, zwany toronem. Jest bardzo nietrwały: jego czas połowicznego rozpadu (czas, po którym znika połowa atomów) to zaledwie około 55 sekund, czyli mniej niż minuta.