Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Meitner. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Meitner Mt

metal · Meitnerium

109Mt

Meitner

268,10 -

Grupa
9
Okres
7
Blok
d
Stan w temp. pokojowej
prawdopodobnie ciało stałe

Historia odkrycia

1982

Odkrywca

Instytut Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt

Meitner został odkryty w 1982 roku przez zespół naukowców z Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI) w Niemczech. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć Lise Meitner, austriacko-szwedzkiej fizyczki, która współodkryła rozszczepienie jądra atomowego. 

Jak zbudowany jest atom

Atom meitneru składa się z 109 protonów, 159 neutronów i 109 elektronów. Meitner jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mt i liczbie atomowej 109. Jest to radioaktywny metal, który należy do metali przejściowych. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 32
  • 5 32
  • 6 15
  • 7 2

Razem 109 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy *[Rn] 5f¹⁴ 6d⁷ 7s²

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, meitner nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań. 

Meitner to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że meitner jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Meitner ma prawdopodobnie ogromną gęstość (dużo masy upakowanej w małej objętości). Obliczenia dają około 28 gramów na centymetr sześcienny, czyli mniej więcej 28 razy więcej niż woda. Byłby przez to gęstszy nawet od osmu i irydu - najcięższych metali, jakie znajdziemy w przyrodzie.

  • 2

    Meitner nie potrafi długo przetrwać. Jego najtrwalszy poznany izotop (odmiana pierwiastka), meitner-278, ma czas połowicznego rozpadu (czas, po którym znika połowa atomów) liczony w sekundach. Z tysiąca takich atomów po kilku sekundach zostałaby połowa, a wkrótce już tylko ćwiartka.

  • 3

    Kostka meitneru, którą trzymasz, to model. Prawdziwego meitneru nigdy nie było widać: powstaje tylko pojedynczo, atom po atomie. Nikomu nie udało się uzbierać choćby pyłku, który dałoby się zobaczyć gołym okiem albo zważyć na wadze.

  • 4

    Wśród 118 pierwiastków meitner jest jedynym nazwanym wyłącznie na cześć kobiety naukowca - fizyczki Lise Meitner. Kiur upamiętnia małżeństwo Marii i Piotra Curie, więc tam kobieta dzieli nazwę z mężem. Meitner to jedyny taki wyjątek w całym układzie okresowym.

  • 5

    Meitner należy do 9. grupy układu okresowego, czyli do rodziny podobnych pierwiastków: kobaltu, rodu i irydu. Naukowcy przewidują, że byłby metalem szlachetnym (odpornym na rdzę i kwasy), tak jak iryd, z którego robi się trwałe końcówki świec zapłonowych w silnikach.