Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Rad. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Rad Ra
metal · Radium
- Grupa
- 2
- Okres
- 7
- Blok
- s
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 5,50 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 700,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 1140,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1898
Odkrywcy
Maria i Piotr Curie
Historia radu jest nierozerwalnie związana z nazwiskiem Marie Curie. To właśnie ta wybitna badaczka odkryła rad w 1898 roku podczas swoich badań nad uranem i torem. Marie Curie poświęciła znaczną część swojego życia badaniom nad radem, co przyniosło jej Nagrodę Nobla z fizyki w 1903 roku oraz Nagrodę Nobla z chemii w 1911 roku.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom radu składa się z 88 protonów, 138 neutronów i 88 elektronów. Rad jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ra i liczbie atomowej 88. To metal alkaliczny, który jest również radioaktywny, co czyni go unikalnym wśród metali alkalicznych.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 32
- 5 18
- 6 8
- 7 2
Razem 88 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Rn] 7s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Z powodu swojej radioaktywności, rad ma ograniczone zastosowania. Oto kilka przykładów:
-
Medycyna
Rad był kiedyś wykorzystywany w medycynie, szczególnie w radioterapii. Jednak ze względu na jego radioaktywność i potencjalne niebezpieczeństwo, jego użycie jest obecnie bardzo ograniczone. -
Nauka
Rad jest intensywnie badany w naukach jądrowych, pomimo swojej radioaktywności i trudności związanych z jego obsługą.
Rad jest fascynującym pierwiastkiem, który przyciąga uwagę naukowców na całym świecie. Pamiętaj jednak, młody badaczu, rad jest bardzo radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Rad sam się ogrzewa. Ciągle wydziela ciepło z rozpadu promieniotwórczego (samoczynnego rozpadu jąder atomów), więc bryłka radu jest zawsze cieplejsza od otoczenia. Piotr Curie z Albertem Laborde zmierzyli, że 1 gram radu daje około 100 kalorii ciepła na godzinę.
-
2
Związki radu, czyli rad połączony z innymi pierwiastkami, świecą same z siebie. W ciemności wydzielają słabą, niebieskawą poświatę, bo energia promieniowania pobudza je do świecenia. To luminescencja, czyli świecenie na zimno, inne niż żarzenie rozgrzanego metalu.
-
3
Rad nie zostaje radem na zawsze. Rozpadając się, zamienia się w radon, promieniotwórczy gaz szlachetny (gaz, który prawie z niczym nie reaguje). To zaskakujące: stały, srebrzysty metal sam z siebie przeobraża się w niewidzialny gaz, którego nie da się złapać w dłoń.
-
4
Rad należy w układzie okresowym do tej samej rodziny co wapń, więc chemicznie bardzo go przypomina. Dlatego ciało, gdyby rad się do niego dostał, potraktowałoby go jak wapń i wbudowało w kości. Rad jest groźny, bo podszywa się pod budulec naszego szkieletu.
-
5
Rad to jeden z najrzadszych pierwiastków w przyrodzie. W rudach uranu tkwi śladowo, w stałej proporcji do uranu: na tonę czystego uranu przypada zaledwie około 0,3 grama radu (mniej więcej 1 gram radu na 3 tony uranu). Dlatego Maria Skłodowska-Curie musiała przerobić tony smółki uranowej, by uzyskać ułamki grama.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.