Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Niob. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Niob Nb

metal · Niobium

41Nb

Niob

92,91 1,6

Grupa
5
Okres
5
Blok
d
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
8,58 g/cm³
Temperatura topnienia
2468,0 °C
Temperatura wrzenia
4927,0 °C

Historia odkrycia

1801

Odkrywca

Hatchett

Historia odkrycia niobu jest niezwykle interesująca. Pierwsze ślady tego pierwiastka zostały odkryte już w 1801 roku przez angielskiego chemika Charlesa Hatchetta. Ale to dopiero niemiecki chemik Heinrich Rose w 1844 roku ostatecznie określił niob jako odrębny pierwiastek. Swoją nazwę niob zawdzięcza Niobe, postaci z mitologii greckiej, która była córką Tantala - a tantal jest pierwiastkiem blisko związanym z niobem! 

Jak zbudowany jest atom

Atom niobu jest zbudowany z 41 protonów i 52 neutronów tworzących jądro oraz z 41 elektronów krążących wokół tego jądra. To naprawdę jest jak mały wszechświat w skali mikro! 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 12
  • 5 1

Razem 41 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (1) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Kr] 4d⁴ 5s¹

Gdzie go spotkasz

Choć niob nie jest pierwiastkiem, który spotkasz na co dzień, to ma wiele niezwykle istotnych zastosowań. Oto niektóre z nich: 

  • Stopy metalowe
    Niob jest często dodawany do stali, aby zwiększyć jej wytrzymałość i odporność na korozję, co jest szczególnie ważne w budowie statków kosmicznych i reaktorów jądrowych. 
  • Elektronika
    Niob jest również wykorzystywany w produkcji kondensatorów, które są kluczowym elementem wielu urządzeń elektronicznych. 
  • Medycyna
    Ze względu na swoją biokompatybilność, niob jest używany w produkcji niektórych implantów medycznych. 

Tak, to niob - pierwiastek pełen niespodzianek! Zapraszam Cię na kolejne fascynujące odkrycia w świecie pierwiastków! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Ochłodzony do 9,3 K, czyli -263,9 °C, niob staje się nadprzewodnikiem: prąd stały płynie w nim bez oporu i nie grzeje przewodnika. Pod normalnym ciśnieniem to rekord wśród pierwiastków - ołów przechodzi w ten stan dopiero w 7,2 K, a glin w 1,2 K. Pod ogromnym ciśnieniem inne pierwiastki, np. wapń, biją ten rekord.

  • 2

    Woda królewska, mieszanina kwasów, rozpuszcza nawet złoto i platynę. Niobowi nie robi nic - ten metal wychodzi z niej nietknięty. Tę odporność dzieli z kilkoma innymi twardzielami: tantalem, wolframem, chromem i rodem.

  • 3

    Kostka niobu o boku 1 cm waży 8,6 g. Tantal, chemiczny bliźniak niobu, w takiej samej kostce waży 16,7 g, prawie dwa razy więcej. Podobna chemia, a inna gęstość, czyli inna masa upakowana w tej samej objętości (w bryłce tej samej wielkości).