Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Kadm. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Kadm Cd
metal · Cadmium
- Grupa
- 12
- Okres
- 5
- Blok
- d
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 8,64 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 321,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 765,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1817
Odkrywca
Strohmeyer
Kadm został odkryty w 1817 roku przez niemieckiego chemika Friedricha Stromeyera. Podczas analizy minerału kadmianitu Stromeyer zauważył obecność nowego pierwiastka, który nazwał kadmem, od łacińskiego słowa „cadmia” oznaczającego tlenek cynku. Kadm szybko stał się obiektem zainteresowania naukowców ze względu na swoje unikalne właściwości.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom kadmu składa się z 48 protonów i około 64 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krążą 48 elektronów, które tworzą powłoki atomu.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 18
- 5 2
Razem 48 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Kr] 4d¹⁰ 5s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Kadm ma różnorodne zastosowania w różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów:
-
Baterie ogniwowe
Kadm jest wykorzystywany w produkcji baterii ogniwowych, które znajdują zastosowanie w różnych urządzeniach, takich jak zegarki, aparaty słuchowe czy kalkulatory. -
Barwniki
Związki kadmu są stosowane jako barwniki w przemyśle farbiarskim i w produkcji farb. Wiele intensywnych barw, takich jak czerwona, pomarańczowa czy żółta zawdzięcza swoją intensywność obecności kadmu. -
Ochraniacze słoneczne
Kadm jest wykorzystywany w produkcji cienkowarstwowych ogniw słonecznych, które są coraz bardziej popularne jako źródło energii odnawialnej. -
Produkcja stopów
Kadm jest używany jako składnik stopów metali, takich jak cyna, ołów czy miedź, poprawiając ich właściwości, takie jak wytrzymałość i odporność na korozję.
Kadm, mimo że jest stosunkowo rzadko spotykany, ma wiele ciekawych zastosowań. Ciesz się swoją pasją odkrywania i kontynuuj podróż po fascynującym świecie pierwiastków!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
W latach 1892-1893 Albert Michelson zmierzył metr światłem kadmu. Policzył, że na jeden metr składa się 1 553 163,5 długości fali czerwonej linii widmowej kadmu, czyli barwy, jaką świeci rozgrzany kadm. To był pierwszy wzorzec metra oparty na zjawisku przyrody, a nie na metalowej sztabce.
-
2
Kadm topi się dopiero w 321°C, ale wystarczy stopić go z bizmutem, ołowiem i cyną - powstaje stop Wooda, topniejący już około 70°C, niżej niż każdy jego składnik osobno. Łyżeczka z takiego stopu ugina się i topi w gorącej herbacie. Dawniej robiono z niego bezpieczniki topikowe.
-
3
Co ósmy atom w kostce kadmu to izotop kadm-113 (12,2% atomów) i jest promieniotwórczy. Rozpada się tak leniwie, że jego okres połowicznego rozpadu (czas rozpadu połowy atomów) wynosi 8 biliardów lat, czyli 8 z piętnastoma zerami. To ponad pół miliona razy dłużej niż wiek Wszechświata, więc promieniowanie jest znikome.
-
4
Kadm ma twardość 2 w skali Mohsa, a ludzki paznokieć około 2,5, więc kostkę dałoby się zarysować paznokciem. A mimo tej miękkości kadm jest gęstszy od żelaza: 8,65 kontra 7,87 grama na centymetr sześcienny. Taka sama kostka z kadmu waży o niecałe 10% więcej niż żelazna.
-
5
Kadm jest trujący, ale morskie okrzemki (drobne glony w pancerzykach z krzemionki) znalazły dla niego zadanie. Gdy w oceanie brakuje cynku, wstawiają atom kadmu do anhydrazy węglanowej, enzymu pomagającego wychwytywać dwutlenek węgla. To jedyny znany enzym pracujący na kadmie.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.