Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Siarka. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Siarka S
niemetal · Sulfur
- Grupa
- 16
- Okres
- 3
- Blok
- p
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 2,06 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 113,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 444,7 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
prehistoria
Odkrywca
nieznany
Siarka jest jednym z najstarszych pierwiastków, o których wiadomo człowiekowi. Już w starożytnym Egipcie, Chinach i Grecji używano siarki do różnych celów, takich jak proces mumifikacji czy produkcja prochu. Jednak jej prawdziwe zrozumienie i identyfikacja jako pierwiastka nastąpiło dopiero w epoce nowożytnej.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
W jądrze atomu siarki znajduje się szesnaście protonów i szesnaście neutronów, a wokół niego krążą szesnaście elektronów. To unikalne rozłożenie sprawia, że siarka ma wiele ciekawych właściwości chemicznych, w tym zdolność do tworzenia długich łańcuchów i pierścieni.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 6
Razem 16 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (6) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Ne] 3s² 3p⁴
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Siarka ma wiele zastosowań, od farmacji po produkcję ogni sztucznych. Oto kilka przykładów:
-
Leki
Siarka jest często stosowana w medycynie, szczególnie w lekach na skórę, takich jak maści na trądzik. -
Produkcja gumy
Siarka jest używana do „wulkanizacji” gumy, procesu, który sprawia, że guma jest bardziej trwała i odporna na zużycie. -
Ognie sztuczne
Żółty proszek siarki jest często stosowany do produkcji pirotechniki, tworząc piękne efekty ognia.
Nie zapominaj, młody odkrywco, że to tylko początek Twojej przygody z siarką. Jest jeszcze wiele do odkrycia w świecie tego niezwykłego pierwiastka. Zapraszam Cię do dalszego odkrywania tajemnic siarki!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Siarki w kopalni Osiek (świętokrzyskie, dawne tarnobrzeskie zagłębie siarkowe) nikt nie kopie łopatą. Do otworu wtłacza się wodę przegrzaną o temperaturze ponad 150 °C, siarka topi się pod ziemią (topnieje już w 115 °C), a sprężone powietrze wypycha ją rurą na powierzchnię. To dziś jedyna taka kopalnia na świecie.
-
2
Roztopiona siarka zachowuje się przekornie. Po stopieniu (ok. 115-120 °C) jest jasnożółta i rzadka, ale powyżej 159 °C ciemnieje i gęstnieje: pierścienie S8 (osiem atomów) pękają i łączą się w długie łańcuchy. Lepkość rośnie o cztery rzędy wielkości (10 tysięcy razy), z maksimum w 187 °C. Wyżej znów staje się płynna.
-
3
Trzymasz w ręku pierwiastek, który masz też w sobie. Siarka to około 0,2 procenta masy ciała, czyli przy 40 kg mniej więcej 80 gramów. Siedzi głównie w dwóch aminokwasach - cysteinie i metioninie - czyli cegiełkach, z których organizm składa białka, na przykład keratynę włosów i paznokci.
-
4
Za łzy przy krojeniu cebuli odpowiada siarka. Uszkodzone komórki uruchamiają enzym, czyli białkowego pomocnika reakcji, który buduje lotny S-tlenek propanotialu. Ten związek dolatuje do oka, rozpuszcza się w łzach i drażni receptory bólu (czujniki bólu). Wbrew popularnej opowieści nie powstaje tam kwas siarkowy.
-
5
Io, księżyc Jowisza, to najaktywniejszy wulkanicznie obiekt Układu Słonecznego: naliczono na nim ponad 400 centrów wulkanicznych, a około 150 działa naraz. Pióropusze (słupy gazu i pyłu) siarki i dwutlenku siarki sięgają nawet 500 km. Związki siarki barwią Io na żółto, pomarańczowo, czerwono i miejscami zielono.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.