Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Rutherford. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Rutherford Rf

metal · Rutherfordium

104Rf

Rutherford

261,11 -

Grupa
4
Okres
7
Blok
d
Stan w temp. pokojowej
prawdopodobnie ciało stałe

Historia odkrycia

1964/69

Odkrywca

Flerow lub Ghiorso

Rutherford został odkryty w 1969 roku przez zespół naukowców z Joint Institute for Nuclear Research. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć Ernesta Rutherforda, nowozelandzkiego fizyka, który jest uważany za ojca fizyki jądrowej. 

Jak zbudowany jest atom

Atom rutherforda składa się z 104 protonów, 157 neutronów i 104 elektronów. Rutherford jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Rf i liczbie atomowej 104. Jest to radioaktywny metal, który należy do metali przejściowych. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 32
  • 5 32
  • 6 10
  • 7 2

Razem 104 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 5f¹⁴ 6d² 7s²

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, rutherford nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań. 

Rutherford to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że rutherford jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Rutherford to pierwszy transaktynowiec - tak nazywa się rodzinę najcięższych pierwiastków, które nie istnieją w przyrodzie i powstają tylko w akceleratorach (maszynach rozpędzających jądra atomów). Rf ma numer 104 i otwiera tę rodzinę; wszystkie następne są od niego jeszcze cięższe.

  • 2

    W tak ciężkim atomie elektrony najbliżej jądra pędzą z prędkością około 75% prędkości światła. Przez ten efekt relatywistyczny (zmiany przy ogromnych szybkościach) naukowcy sądzili, że rutherford zachowa się jak ołów. Pomiary pokazały co innego: to zwykły metal, brat hafnu.

  • 3

    Nikt nigdy nie zobaczył ani nie zważył kawałka rutherfordu - powstało go o wiele za mało. Jego gęstość (około 17 g/cm3, więcej niż u ołowiu) i temperaturę topnienia (około 2100 °C) znamy wyłącznie z obliczeń. Kostka w Twojej dłoni to model tego, jak mógłby wyglądać.

  • 4

    Nazwa pochodzi od Ernesta Rutherforda, fizyka, który odkrył jądro atomowe, czyli maleńkie i ciężkie centrum każdego atomu. To pasująca nazwa, bo rutherford w ogóle istnieje tylko dzięki zderzaniu i sklejaniu jąder atomów w akceleratorze.