Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Molibden. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Molibden Mo
metal · Molybdenum
- Grupa
- 6
- Okres
- 5
- Blok
- d
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 10,28 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 2617,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 5560,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1778
Odkrywca
Scheele
Pierwiastek ten odkrył w 1778 roku szwedzki chemik Carl Wilhelm Scheele. Molibden był jednak znany i wykorzystywany przez wieki - jednak nie jako samodzielny pierwiastek, ale jako część minerałów. Scheele był pierwszym, który rozpoznał molibden jako odrębny pierwiastek.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom molibdenu składa się z 42 protonów i 54 neutronów tworzących jądro, wokół którego krążą 42 elektrony. To wspaniały przykład na to, jak pięknie zorganizowane są atomy!
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 13
- 5 1
Razem 42 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (1) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Kr] 4d⁵ 5s¹
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Molibden może nie być pierwiastkiem, z którym spotykasz się na co dzień, ale jest niezwykle ważny w wielu dziedzinach. Oto kilka z nich:
-
Stal
Molibden jest często dodawany do stali, aby zwiększyć jej wytrzymałość i odporność na korozję. To jest szczególnie ważne w przemyśle samochodowym i lotniczym. -
Elektronika
Molibden jest używany w produkcji niektórych części elektronicznych, takich jak diody i tranzystory. -
Biologia
Molibden jest jednym z niewielu pierwiastków, które są niezbędne dla życia. Jest on ważnym składnikiem niektórych enzymów, które umożliwiają roślinom przyswajanie azotu z atmosfery.
Nie przestawaj odkrywać! Molibden to tylko jeden z wielu fascynujących pierwiastków, które czekają na twoje odkrycie. Kto wie, co jeszcze znajdziesz?
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Molibden topi się dopiero w 2623 °C. Żelazo, główny składnik stali na gwoździe, jest płynne już w 1538 °C - o 1085 stopni niżej. Wyższą temperaturę topnienia ma tylko pięć pierwiastków: węgiel (pod normalnym ciśnieniem raczej sublimuje, czyli od razu paruje), wolfram, ren, osm i tantal.
-
2
Kostka molibdenu o boku 1 cm waży 10,3 g, prawie tyle samo co taka sama kostka ołowiu (11,3 g). Ale ołów porysujesz paznokciem, a molibdenu nie: jego twardość to 5,5 w skali Mohsa (od 1 do 10, gdzie 10 to diament), czyli tyle co szkło.
-
3
Molibdenit (MoS2), główna ruda molibdenu, wcale nie jest twardy: 1-1,5 w skali twardości Mohsa. Jest tłusty w dotyku i pisze po papierze jak ołówek. Jego rysa, czyli barwa śladu, bywa zielonkawoszara, a na porcelanie raczej niebieskoszara. W Polsce znajdowano go m.in. w Tatrach (zbocza Ornaku) i pod Strzegomiem.
-
4
Koniczyna i groch same robią sobie nawóz: bakterie brodawkowe w brodawkach korzeniowych wyłapują azot z powietrza. Pracuje przy tym enzym nitrogenaza (białko przyspieszające reakcje), a w jego środku siedzi atom molibdenu. Bez molibdenu brodawki są słabe i roślina głoduje, choć azotu ma wokół siebie pełno.
-
5
W skorupie ziemskiej molibdenu jest mało - około 1,5 grama na tonę. Ale w morzu to lider: w litrze wody jest go około 10 mikrogramów (milionowych części grama), więcej niż każdego innego metalu przejściowego (np. żelaza). W natlenionej wodzie jon molibdenianowy prawie nie reaguje i krąży w oceanie setki tysięcy lat.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.