Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Tenes. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

⚛ Układ okresowy

Tenes Ts

prawdopodobnie niemetal · Tennessine

₁₁₇Ts

Tenes

294,00 -

Grupa: 17
Okres: 7
Blok: p
Stan w temp. pokojowej: prawdopodobnie ciało stałe

📜 Jak to odkryto

Historia odkrycia

2009

Odkrywca

Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych

Tenes został po raz pierwszy zsyntetyzowany w 2009 roku przez zespół naukowców z Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej w Rosji. Nazwa „TENES” została wybrana później, aby uczcić miejsce, gdzie odkrycie miało swój początek. W tym przypadku, wybrano stan Tennessee, bo to właśnie tam znajduje się laboratorium Oak Ridge, skąd pochodził berkel wykorzystany do syntezy zakończonej odkryciem tenesu.

⚛ W środku atomu

Jak zbudowany jest atom

Atom tenesu składa się z 117 protonów, 177 neutronów i 117 elektronów. Tenes jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ts i liczbie atomowej 117. Jest to radioaktywny metal, który należy do metali przejściowych.

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

1 2
2 8
3 18
4 32
5 32
6 18
7 7

Razem 117 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (7) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy *[Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p⁵

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, tenes nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań.

Tenes to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że tenes jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

1
Nazwa tenes (Ts) pochodzi od amerykańskiego stanu Tennessee, gdzie leży laboratorium Oak Ridge - to tam wytworzono berkel potrzebny do odkrycia. IUPAC zatwierdziła tę nazwę 28 listopada 2016 r.
2
Tenes rodzi się w akceleratorze po kilka jąder naraz i od razu znika - dlatego trzymasz model. Powstał w rosyjskiej Dubnej: rozpędzone jądra wapnia uderzały w tarczę z berkelu. O sukcesie doniesiono w kwietniu 2010 r., a w całym doświadczeniu powstało zaledwie sześć jąder.
3
Tenesu nikt nie zdążył dobrze zbadać - dwa poznane izotopy rozpadają się za szybko. Obliczenia sugerują, że najtrwalszy izotop miałby okres połowicznego rozpadu (czas, po którym znika połowa atomów) około 0,04 sekundy. To wciąż teoria, nikt nie widział próbki.
4
Tenes stoi w 17. grupie układu okresowego, wśród fluorowców (jak fluor i chlor). Powinien więc być halogenem, ale obliczenia zaskakują: może wcale nie zachowywać się jak typowy fluorowiec i najsłabiej z całej grupy przyłączać elektrony. To na razie przewidywania.

← poprzedni 116. Liwermor następny → 118. Oganeson

🧭 Gdzie jesteś

Cała tablica

Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.

1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og