Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Darmsztadt. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

⚛ Układ okresowy

Darmsztadt Ds

metal · Darmstadtium

₁₁₀Ds

Darmsztadt

281,10 -

Grupa: 10
Okres: 7
Blok: d
Stan w temp. pokojowej: prawdopodobnie ciało stałe

📜 Jak to odkryto

Historia odkrycia

1994

Odkrywca

Instytut Badań Ciężkich Jonów

Darmsztadt został odkryty w 1994 roku przez zespół naukowców z Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI) w Niemczech. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć miasta Darmstadt, gdzie znajduje się GSI.

⚛ W środku atomu

Jak zbudowany jest atom

Atom darmsztadtu składa się z 110 protonów, 170 neutronów i 110 elektronów. Darmsztadt jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ds i liczbie atomowej 110. Jest to radioaktywny metal, który należy do metali przejściowych.

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

1 2
2 8
3 18
4 32
5 32
6 16
7 2

Razem 110 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy *[Rn] 5f¹⁴ 6d⁹ 7s¹

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, darmsztadt nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań.

Darmsztadt to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że darmsztadt jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

1
Zanim dostał prawdziwą nazwę, pierwiastek 110 nazywano ununnilium. To nie zaklęcie, lecz kod liczbowy: un-un-nil znaczy 1-1-0, czyli jego liczba atomowa (numer w układzie okresowym). Dzisiejsza nazwa, darmsztadt, pochodzi od niemieckiego miasta Darmstadt.
2
Darmsztadt (Ds) istnieje tylko przez chwilę. Jego najtrwalszy potwierdzony izotop Ds-281 ma okres połowicznego rozpadu (czas, po którym rozpada się połowa atomów) rzędu kilkunastu sekund, a większość pozostałych izotopów rozpada się w ułamkach sekundy. Potem atomy zamieniają się w lżejsze pierwiastki.
3
Trzymasz w ręce model, bo prawdziwego darmsztadtu nikt nie utrzyma. Powstaje w akceleratorze (maszynie rozpędzającej cząstki) pojedynczymi atomami i niemal natychmiast się rozpada. Nigdy nie zebrano nawet ziarnka, które dałoby się zobaczyć gołym okiem albo zważyć na wadze.
4
Gdyby udało się zebrać większy kawałek, byłby wyjątkowo ciężki. Obliczenia przewidują gęstość (masę upakowaną w danej objętości) około 26-27 g/cm3, więcej niż osm, najgęstszy metal w naturze (22,6 g/cm3). Sześcian darmsztadtu ważyłby ponad trzy razy więcej niż taki sam z żelaza.
5
W układzie okresowym darmsztadt stoi w tej samej kolumnie (grupie 10) co nikiel, pallad i platyna. Dlatego chemicy przypuszczają, że gdyby dało się go zbadać, zachowywałby się jak bardzo ciężki krewniak platyny. Na razie to tylko przewidywania, nikt nie zdążył tego sprawdzić.

← poprzedni 109. Meitner następny → 111. Roentgen

🧭 Gdzie jesteś

Cała tablica

Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.

1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og