Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Lorens. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

⚛ Układ okresowy

Lorens Lr

metal · Lawrencium

₁₀₃Lr

Lorens

262,11 1,3

Grupa: 3
Okres: 7
Blok: d
Stan w temp. pokojowej: ciało stałe

📜 Jak to odkryto

Historia odkrycia

1961

Odkrywca

Ghiorso

Lorens został odkryty w 1961 roku przez zespół naukowców z Lawrence Berkeley National Laboratory (prowadzony przez Alberta Ghiorso). Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć Ernesta O. Lawrence’a, amerykańskiego fizyka jądrowego, wynalazcy cyklotronu.

⚛ W środku atomu

Jak zbudowany jest atom

Atom lorensu składa się z 103 protonów, 159 neutronów i 103 elektronów. Lorens jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Lr i liczbie atomowej 103. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, grupy pierwiastków chemicznych.

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

1 2
2 8
3 18
4 32
5 32
6 8
7 3

Razem 103 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (3) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 5f¹⁴ 7s² 7p¹

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, lorens nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań.

Lorens to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że lorens jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

1
Zwykle, żeby zbadać pierwiastek, potrzeba go mnóstwo. Lorens powstaje tylko po jednym atomie naraz. A jednak w 2015 roku naukowcy zmierzyli jego pierwszą energię jonizacji, mając zaledwie kilka tysięcy atomów izotopu o czasie połowicznego rozpadu 27 sekund - zamiast miliardów wymaganych zwykle.
2
Lorens trzyma swój elektron zewnętrzny najsłabiej ze wszystkich aktynowców (metali z dolnego rzędu tablicy). Oddaje go nawet łatwiej niż sód! Zmierzono to w 2015 roku: 4,96 elektronowolta (jednostka energii), podczas gdy sód potrzebuje 5,14. Mniejsza liczba to słabszy uścisk.
3
Lorens nie potrafi przetrwać. Jego atomy się rozpadają: u odmiany żyjącej najkrócej połowa znika już po 24 tysięcznych sekundy, a u najtrwalszej (izotop o masie 266) dopiero po około 11 godzinach. I tak jest jednym z najdłużej żyjących superciężkich pierwiastków.
4
Nikt nigdy nie widział kawałka lorensu. Powstaje tylko po kilka atomów naraz, więc nie da się go zważyć ani zmierzyć jego gęstości czy temperatury topnienia. Podawane liczby (na przykład gęstość około 14 g/cm3, więcej niż ołów, który ma 11,3) są tylko wyliczone przez komputery, nigdy niesprawdzone.
5
Lorens zamyka rodzinę aktynowców - to jej ostatni, piętnasty pierwiastek (numery od 89 do 103). Ale jego elektron zewnętrzny zachowuje się inaczej niż u sąsiadów, dlatego naukowcy wciąż się spierają, czy lorens nie powinien stać w tablicy bliżej metali przejściowych.

← poprzedni 102. Nobel następny → 104. Rutherford

🧭 Gdzie jesteś

Cała tablica

Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.

1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og