Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Mendelew. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

⚛ Układ okresowy

Mendelew Md

metal · Mendelevium

₁₀₁Md

Mendelew

258,10 1,3

Grupa: 3
Okres: 7
Blok: f
Stan w temp. pokojowej: ciało stałe

📜 Jak to odkryto

Historia odkrycia

1955

Odkrywca

Seaborg

Mendelew został odkryty w 1955 roku przez zespół naukowców z University of California, Berkeley, w tym Alberta Ghiorso i Glenna T. Seaborga. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć słynnego rosyjskiego chemika Dmitrija Mendelejewa, twórcy okresowego układu pierwiastków.

⚛ W środku atomu

Jak zbudowany jest atom

Atom mendelewu składa się z 101 protonów, 157 neutronów i 101 elektronów. Mendelew jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Md i liczbie atomowej 101. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, (nazwa grupy pierwiastków chemicznych).

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

1 2
2 8
3 18
4 32
5 31
6 8
7 2

Razem 101 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 5f¹³ 7s²

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, mendelew nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań.

Mendelew to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że mendelew jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

1
Trzymasz kostkę mendelewu, ale prawdziwego mendelewu nikt nigdy nie widział. Powstaje tylko sztucznie, po kilka atomów naraz (to pierwiastek syntetyczny), i zawsze jest go za mało, by uzbierać choćby okruszek. Dlatego uczeni do dziś nie wiedzą nawet, jaki ma kolor. Zgadują, że srebrnoszary.
2
Większość aktynowców pływa w wodzie jako jon 3+ (atom, który stracił 3 elektrony). Mendelew potrafi coś rzadkiego: zmienić się w trwały jon 2+. Ta drobna różnica bardzo się przydała. To właśnie po niej chemicy odróżniali mendelew od bliźniaczo podobnych sąsiadów z układu okresowego.
3
Mendelewu jest tak mało, że nie da się go ani zważyć, ani zobaczyć. Chemicy badają go po kilka atomów naraz. W pierwszym doświadczeniu powstało ich raptem 17. Jak policzyć coś tak drobnego? Nasłuchując sygnałów, które atom wysyła w chwili rozpadu promieniotwórczego (samorzutnej przemiany jądra).
4
Mendelew nie zostaje na długo, bo jest promieniotwórczy i sam się rozpada. Jego odmiana używana w doświadczeniach znika szybko: co około 1,3 godziny ubywa połowa atomów (to okres półtrwania). Najtrwalsza odmiana wytrzymuje dłużej, ale i tak połowa jej atomów znika w jakieś 51 dni.
5
Żeby zrobić mendelew, najpierw trzeba mieć einstein: jeden z najrzadszych pierwiastków, hodowany w reaktorze jądrowym. Tarczą do ostrzału był miliard jego atomów. Miliard brzmi ogromnie, a to wciąż pyłek za mały, by go dostrzec. Bombardowano go cząstkami alfa (jądrami helu), aż powstawał mendelew.

← poprzedni 100. Ferm następny → 102. Nobel

🧭 Gdzie jesteś

Cała tablica

Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.

1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og