Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Einstein. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Einstein Es

metal · Einsteinium

99Es

Einstein

252,09 1,3

Grupa
3
Okres
7
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Temperatura topnienia
860,0 °C

Historia odkrycia

1952

Odkrywca

Seaborg

Einstein został odkryty w 1952 roku przez zespół naukowców z University of California w Berkeley, w tym Alberta Ghiorso, Glenna T. Seaborga, Stanleya G. Thompsona i Miltona S. Einingera. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć słynnego naukowca, Alberta Einsteina. 

Jak zbudowany jest atom

Atom einsteinu składa się z 99 protonów, 153 neutronów i 99 elektronów. Einstein jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Es i liczbie atomowej 99. Jest to radioaktywny metal, który należy do grupy pierwiastków chemicznych: aktynowców . 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 32
  • 5 29
  • 6 8
  • 7 2

Razem 99 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 5f¹¹ 7s²

Gdzie go spotkasz

Ze względu na swoją wysoką radioaktywność i krótki czas połowicznego rozpadu, einstein nie ma obecnie znanych zastosowań poza badaniami naukowymi. Jego własności są jednak badane w nadziei na odkrycie potencjalnych zastosowań. 

Einstein to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że einstein jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Odrobina einsteinu żarzy się sama z siebie. Izotop Es-253 (odmiana pierwiastka o danej liczbie neutronów) oddaje z grama około 1000 watów ciepła - tyle co mały grzejnik. To skutek ogromnej promieniotwórczości: próbka rozgrzewa się i świeci w ciemności na niebiesko.

  • 2

    Einstein (Es) jest tak radioaktywny, że jego własne promieniowanie rozbija mu sieć krystaliczną, czyli uporządkowany szyk atomów. Próbka świeci i grzeje się od tego promieniowania, dlatego naukowcy badają ją tuż po wygrzaniu, zanim kryształ znowu się rozpadnie od środka.

  • 3

    W 2021 r. w Berkeley Lab po raz pierwszy zmierzono długość wiązania einsteinu - czyli jak daleko jego atom leży od sąsiada w cząsteczce. Naukowcy mieli mniej niż 250 nanogramów (miliardowych części grama), mniej niż pyłek kurzu. Kłopot: próbka wciąż się rozpadała i przez przerwę w pracy większość zniknęła.

  • 4

    W wodzie einstein daje bladoróżowy roztwór. Barwę nadaje mu jon Es3+ - atom, który oddał trzy swoje elektrony. To najtrwalsza postać, jaką einstein przyjmuje w roztworze wodnym, i właśnie ona odpowiada za ten delikatny róż.

  • 5

    Einstein to najcięższy pierwiastek, jaki udało się otrzymać w ilości dającej się zważyć i zobaczyć (jako izotop Es-253, czyli odmiana pierwiastka). Pierwiastki cięższe, od fermu w górę, powstają zwykle po kilka atomów naraz - nie da się ich uzbierać w widoczną grudkę.