Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Kaliforn. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Kaliforn Cf
metal · Californium
- Grupa
- 3
- Okres
- 7
- Blok
- f
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 15,1 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 900,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1950
Odkrywca
Seaborg
Kaliforn został odkryty w 1950 roku przez zespół naukowców z University of California w Berkeley, w tym Glenna T. Seaborga. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć stanu Kalifornia, gdzie znajduje się uniwersytet, w którym został odkryty.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom kalifornu składa się z 98 protonów, 153 neutronów i 98 elektronów. Kaliforn jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Cf i liczbie atomowej 98. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, grupy pierwiastków chemicznych.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 32
- 5 28
- 6 8
- 7 2
Razem 98 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Rn] 5f¹⁰ 7s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Kaliforn, mimo swojej radioaktywności, ma kilka zastosowań. Oto kilka przykładów:
-
Nauka
Kaliforn jest badany w naukach jądrowych i ma wiele zastosowań w badaniach naukowych. -
Przemysł
Kaliforn-252, izotop kalifornu, jest jednym z najbardziej skutecznych źródeł neutronów, które są używane w wielu zastosowaniach przemysłowych, w tym do badania materiałów i detekcji min.
Kaliforn to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki i technologii. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że kaliforn jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Kaliforn uchodzi za najdroższy pierwiastek, jaki można kupić. Jeden gram kosztuje około 27 milionów dolarów, czyli ponad 100 milionów złotych. Jest tak drogi, bo powstaje wyłącznie sztucznie i w bardzo małych ilościach, więc na całym świecie jest go jak na lekarstwo.
-
2
Kaliforn-252 powstaje tylko w dwóch miejscach na świecie - w laboratorium Oak Ridge w USA i w Dimitrowgradzie w Rosji - w wielkich reaktorach jądrowych. Przez kilkadziesiąt lat samo Oak Ridge wytworzyło go w sumie zaledwie około 10 gramów, tyle co dwie-trzy łyżeczki cukru.
-
3
Kaliforn-252 (izotop, czyli odmiana pierwiastka o nieco innym jądrze) sam z siebie strzela neutronami. Jego jądra ulegają rozszczepieniu samorzutnemu (pękają na dwie części bez żadnego uderzenia z zewnątrz), wyrzucając neutrony. Drobinka ważąca milionową część grama wysyła ich około 2,3 miliona na sekundę!
-
4
Przez pewien czas naukowcy sądzili, że to kaliforn napędza gasnące światło supernowych (potężnych wybuchów umierających gwiazd). Blask słabł w tempie pasującym do rozpadu kalifornu-254, który znika o połowę co około 60 dni. Później okazało się, że odpowiada za to nikiel.
-
5
Kaliforn to jeden z najcięższych pierwiastków, jakie udało się wytworzyć w ilości widocznej gołym okiem. Cięższy pod tym względem jest tylko einstein (pierwiastek o symbolu Es). Dalsze pierwiastki w układzie okresowym powstają już pojedynczymi atomami, których bez ogromnych maszyn nikt nie zobaczy.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.