Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Berkel. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Berkel Bk
metal · Berkelium
- Grupa
- 3
- Okres
- 7
- Blok
- f
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 13,25 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 986,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1949
Odkrywca
Seaborg
Berkel został odkryty w 1949 roku przez zespół naukowców z University of California w Berkeley, w tym Glenna T. Seaborga. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć miasta Berkeley w Kalifornii, gdzie znajduje się uniwersytet, w którym został odkryty.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom berkelu składa się z 97 protonów, 150 neutronów i 97 elektronów. Berkel jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Bk i liczbie atomowej 97. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, grupy pierwiastków chemicznych.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 32
- 5 27
- 6 8
- 7 2
Razem 97 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Rn] 5f⁹ 7s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Berkel, mimo swojej radioaktywności, ma kilka zastosowań. Oto kilka przykładów:
-
Nauka
Berkel jest badany w naukach jądrowych i ma wiele zastosowań w badaniach naukowych. -
Energia
Izotop berkelu-249 jest używany do produkcji kalifornu-252, który z kolei jest stosowany w produkcji neutronów do różnych zastosowań przemysłowych i medycznych.
Berkel to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki i technologii. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że berkel jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Kostka berkelu byłaby cięższa niż taka sama kostka ołowiu. Ten srebrzysty metal ma gęstość około 14,8 g/cm3, czyli o mniej więcej 30 procent większą niż ołów (11,3 g/cm3). Gęstość mówi, ile masy mieści się w jednym centymetrze sześciennym: im większa, tym cięższy przedmiot tej samej wielkości.
-
2
Berkelu nie ma nigdzie w przyrodzie: każdy atom trzeba wytworzyć w reaktorze jądrowym. Dlatego jest ogromnie rzadki - od 1967 roku w całych USA zrobiono go w sumie tylko nieco ponad 1 gram, czyli mniej więcej tyle, ile waży jeden spinacz biurowy.
-
3
Berkel jest promieniotwórczy i powoli sam się przemienia. Jego izotop berkel-249 (odmiana atomu) ma okres połowicznego rozpadu około 330 dni: po tylu dniach ubywa połowa atomów. Po roku ponad połowa zamieni się w kaliforn, sąsiada berkelu w układzie okresowym.
-
4
Choć sam metal jest srebrzysty, związki berkelu bywają kolorowe. Rozpuszczone w kwasie jony Bk3+ (atomy berkelu, które oddały 3 elektrony) dają zielony roztwór, a jony Bk4+ są żółte. Po barwie chemik poznaje, w jakiej postaci znajduje się berkel.
-
5
W 2025 roku w Lawrence Berkeley National Laboratory z zaledwie 0,3 mg berkelu-249 otrzymano berkelocen: atom berkelu zamknięto między dwoma ośmioczłonowymi pierścieniami węglowymi. To pierwszy w historii dowód powstania wiązania chemicznego między berkelem a węglem.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.