Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Neptun. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Neptun Np

metal · Neptunium

93Np

Neptun

237,05 1,4

Grupa
3
Okres
7
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
20,48 g/cm³
Temperatura topnienia
640,0 °C
Temperatura wrzenia
3902,0 °C

Historia odkrycia

1940

Odkrywcy

McMillan i Abelson

Neptun został odkryty w 1940 roku przez naukowców z University of California w Berkeley. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć planety Neptun, podobnie jak uran, który również został nazwany na cześć planety. 

Jak zbudowany jest atom

Atom neptunu składa się z 93 protonów, 144 neutronów i 93 elektronów. Neptun jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Np i liczbie atomowej 93. Jest to radioaktywny metal, który należy do aktynowców, grupy pierwiastków chemicznych. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 32
  • 5 22
  • 6 9
  • 7 2

Razem 93 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Rn] 5f⁴ 6d¹ 7s²

Gdzie go spotkasz

Neptun, pomimo swojej radioaktywności, ma kilka zastosowań. Oto kilka przykładów: 

  • Nauka
    Neptun jest badany w naukach jądrowych i ma wiele zastosowań w badaniach naukowych. 
  • Energia
    Neptun jest rozważany jako potencjalne paliwo jądrowe, choć na razie jest to bardziej teoria niż praktyka. 

Neptun to pierwiastek o dużym znaczeniu dla nauki i technologii. Pamiętaj jednak, młody badaczu, że neptun jest radioaktywny i może być niebezpieczny, więc zawsze należy obchodzić się z nim z ostrożnością.

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Neptun topi się już przy 644°C, a wrze dopiero koło 4000°C. Między tymi temperaturami pozostaje cieczą (płynem), w przedziale ponad 3300 stopni. To najszerszy zakres cieczy ze wszystkich pierwiastków.

  • 2

    Neptun to jeden z najgęstszych metali. Taka sama kostka neptunu waży prawie dwa razy tyle, co kostka ołowiu: jego gęstość to 20,45 grama na centymetr sześcienny, a ołowiu tylko 11,34. Gęstszych pierwiastków znamy zaledwie kilka.

  • 3

    Ten sam kawałek stałego neptunu potrafi ułożyć swoje atomy na trzy różne sposoby (to odmiany alotropowe), zależnie od temperatury. Gdy go podgrzewamy, atomy rozsuwają się i metal rzednie: jego gęstość spada z 20,45 do 18,08 grama na centymetr sześcienny.

  • 4

    Z czterech szeregów promieniotwórczych trzy kończą się ołowiem. Wyjątkiem jest szereg neptunowy, kończący się na bizmucie-209 (a według nowszych ustaleń na talu-205). To zarazem jedyny z tych czterech szeregów, który nie występuje naturalnie - jest sztuczny, bo neptun-237 dawno się rozpadł.

  • 5

    Neptun powstaje głównie sztucznie, w reaktorach jądrowych. Ale maleńkie ilości tworzą się też same w rudach uranu: gdy jądro uranu pochłonie neutron (drobną cząstkę atomu), zamienia się w neptun. Jest go tam tak mało, że ledwo da się go wykryć.