Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Erb. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Erb Er

metal · Erbium

68Er

Erb

167,26 1,2

Grupa
3
Okres
6
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
9,05 g/cm³
Temperatura topnienia
1522,0 °C
Temperatura wrzenia
2510,0 °C

Historia odkrycia

1842

Odkrywca

Mosander

Erb został odkryty w 1843 roku przez szwedzkiego chemika Carla Gustafa Mosandera. Pierwiastek ten otrzymał swoją nazwę na cześć szwedzkiej wioski Ytterby, gdzie został po raz pierwszy znaleziony. 

Jak zbudowany jest atom

Atom erbu składa się z 68 protonów, 99 neutronów i 68 elektronów. Erb jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Er i liczbie atomowej 68. Należy on do grupy lantanowców.

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 30
  • 5 8
  • 6 2

Razem 68 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Xe] 4f¹² 6s²

Gdzie go spotkasz

Erb ma wiele zastosowań, oto kilka z nich: 

  • Telekomunikacja
    Erb jest często używany w przemyśle telekomunikacyjnym, gdzie służy do produkcji wzmacniaczy światłowodowych. 
  • Medycyna
    Ze względu na swoje unikalne właściwości, erb jest stosowany w medycynie, m.in. w technologii obrazowania medycznego. 
  • Nauka
    Eksperymenty z erbiem pomagają naukowcom zrozumieć niektóre z najbardziej złożonych zjawisk w świecie kwantowym. 

Erb jest fascynującym pierwiastkiem z wieloma zastosowaniami. Pamiętaj, młody odkrywco, że odkrywanie pierwiastków to ciekawa podróż przez różne aspekty naszego świata. Ciesz się swoim odkrywaniem pierwiastków i doceniaj niezwykłość erbu, jednego z unikalnych skarbów natury! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Sole erbu i jego tlenek Er2O3 są różowe. Kolor bierze się z przejść f-f (elektrony przeskakują między poziomami energii i pochłaniają część światła). Dlatego roztwór erbu w wodzie jest delikatnie różowy, a różowym proszkiem barwi się szkło i szkliwa ceramiczne.

  • 2

    Erb to metal ziem rzadkich, ale rzadki wcale nie jest - w skorupie ziemskiej jest go około 3,5 g na tonę, blisko 47 razy więcej niż srebra (0,075 g/t). Nazwa „ziemie rzadkie" nie oznacza niedoboru: „ziemie" to dawne słowo na tlenki, a „rzadkie", bo znajdowano je tylko w rzadkich minerałach i trudno było je oczyścić.

  • 3

    Erb potrafi zamienić niewidzialne światło na widzialne. Jego jony pochłaniają dwie porcje podczerwieni (promieniowania, którego oko nie widzi) o długości fali 980 nanometrów i oddają je jako jeden błysk zielonego światła (około 540 nm). To zjawisko nazywa się konwersją w górę (składaniem porcji światła w jedną).

  • 4

    W temperaturze pokojowej erb tylko słabo reaguje na magnes (jest paramagnetyczny). Porządek magnetyczny pojawia się dopiero w mrozie: poniżej -193°C erb staje się antyferromagnetykiem, a dopiero poniżej -254°C ferromagnetykiem, czyli sam robi się magnesem. To działa jedynie w ekstremalnym chłodzie.

  • 5

    Erb to metal, ale zaskakująco miękki. W dziesięciostopniowej skali twardości Mohsa (gdzie talk ma 1, a diament 10) erb osiąga zaledwie 2,5. Jest więc bardzo miękki i łatwo go zarysować. Dodany do twardego wanadu sprawia, że staje się on bardziej miękki i łatwiejszy w obróbce.