Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Terb. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Terb Tb

metal · Terbium

65Tb

Terb

158,93 1,2

Grupa
3
Okres
6
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
8,25 g/cm³
Temperatura topnienia
1360,0 °C
Temperatura wrzenia
3041,0 °C

Historia odkrycia

1843

Odkrywca

Mosander

Terb został odkryty w 1843 roku przez szwedzkiego chemika Carla Gustafa Mosandera. Mosander prowadził badania nad minerałem o nazwie gadolinit, który pochodził z kopalni w Ytterby w Szwecji. Podczas analizy minerału Mosander wyodrębnił trzy nowe pierwiastki, nazwane terbem, erbem i iterbem. Terb został nazwany na cześć miejscowości Ytterby, skąd pochodził minerał. 

Jak zbudowany jest atom

Atom terbu składa się z 65 protonów i 94 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krąży 65 elektronów. Terb należy do grupy pierwiastków lantanowców, charakteryzujących się podobnymi właściwościami chemicznymi. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 27
  • 5 8
  • 6 2

Razem 65 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Xe] 4f⁹ 6s²

Gdzie go spotkasz

Terb ma różnorodne zastosowanie w różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów: 

  • Magnesy trwałe
    Terb jest wykorzystywany w produkcji magnesów trwałych o wysokiej mocy. Magnesy te znajdują zastosowanie w silnikach elektrycznych, głośnikach i innych urządzeniach. 
  • Światłowody
    Związki terbu są używane w produkcji włókien optycznych, które przesyłają światło w telekomunikacji, medycynie i innych dziedzinach. 
  • Materiały fluorescencyjne
    Terb jest stosowany w produkcji materiałów fluorescencyjnych, które emitują światło pod wpływem promieniowania. Wykorzystuje się je w oznacznikach, wskaźnikach i farbach. 
  • Badania naukowe
    Terb jest wykorzystywany w badaniach naukowych, takich jak badania struktury materiałów, spektroskopia i inżynieria materiałowa. 

Terb to niezwykły pierwiastek o interesujących właściwościach. Zachęcam cię do dalszego zgłębiania wiedzy o terbie i kontynuowania swojej pasji odkrywania świata nauki! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Terb jest magnetyczny tylko w mrozie. Uporządkowanie ferromagnetyczne (atomy ustawiają pola zgodnie, tworząc magnes) pojawia się dopiero poniżej 219 kelwinów, czyli około -54 stopni Celsjusza. Ta granica to jego temperatura Curie. Wyżej prosty magnetyzm zanika.

  • 2

    Terfenol-D to stop terbu, dysprozu i żelaza, który w polu magnetycznym zmienia długość. To magnetostrykcja, a Terfenol-D ma jej rekord wśród stopów. Metrowy pręt wydłuża się o około 0,1-0,2%, czyli 1-2 mm. Efekt daje głównie terb, ale działa dopiero w stopie z żelazem, w temperaturze pokojowej.

  • 3

    Jony terbu (Tb3+) pod lampą UV świecą intensywnie na zielono. Emitują wąski prążek światła o długości fali około 545 nanometrów. To dlatego związki terbu bywają zielonym składnikiem luminoforów - materiałów zamieniających niewidzialne promieniowanie na widzialne światło.

  • 4

    Choć trzymasz w ręce metal, terb jest tak miękki, że można go pokroić zwykłym nożem. W skali twardości Mohsa (od 1 do 10) ma tylko 2,5, mniej niż miedziana moneta. Jest też kowalny, czyli daje się kuć i walcować, nie pękając.

  • 5

    Choć terb należy do metali ziem rzadkich, nie tworzy własnych złóż. Jest rozproszony: w każdej tonie skorupy ziemskiej kryje się go tylko około 1,1 grama. Żeby go zdobyć, trzeba przerobić tony minerału zwanego monacytem.