Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Europ. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Europ Eu

metal · Europium

63Eu

Europ

151,96 1,2

Grupa
3
Okres
6
Blok
f
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
5,25 g/cm³
Temperatura topnienia
822,0 °C
Temperatura wrzenia
1597,0 °C

Historia odkrycia

1901

Odkrywca

Demaçay

Pierwiastek ten został odkryty w 1901 roku przez francuską chemiczkę Eugénie André Debierne. Debierne badała próbki minerałów ziem rzadkich i odkryła obecność nowego pierwiastka, który nazwała „europ”. Nazwa ta pochodzi od nazwy kontynentu europejskiego. 

Jak zbudowany jest atom

Atom europu składa się z 63 protonów i 89 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krążą 63 elektrony. Europ jest elementem lantanowym, co oznacza, że należy do grupy pierwiastków lantanowców o podobnych właściwościach chemicznych. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 25
  • 5 8
  • 6 2

Razem 63 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Xe] 4f⁷ 6s²

Gdzie go spotkasz

Europ ma różnorodne zastosowanie w różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów: 

  • Fotografia
    Związki europu są wykorzystywane w produkcji materiałów światłoczułych stosowanych w fotografii. Te materiały pozwalają na utrwalanie obrazów na kliszach i papierze fotograficznym. 
  • Barwniki
    Europ jest stosowany jako składnik barwników, które znajdują zastosowanie w farbach, tuszach, farbach do tkanin i innych produktach. 
  • Badania naukowe
    Europ jest wykorzystywany w badaniach naukowych, takich jak badania struktury materiałów, spektroskopia i medycyna jądrowa. 

Europ to niezwykły pierwiastek o interesujących właściwościach. Zachęcam cię do zgłębiania jego tajemnic i kontynuowania swojej przygody odkrywania świata nauki! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Europ jest najbardziej reaktywny ze wszystkich lantanowców (15 pokrewnych metali). W powietrzu utlenia się w kilka dni, a już od 150 °C zapala się sam. Z wodą reaguje podobnie jak wapń, dlatego przechowuje się go zanurzony w oleju. Przy tym jest miękki - da się go kroić nożem.

  • 2

    Europ jest zaskakująco lekki jak na metal ziem rzadkich: 5,24 g/cm³, mniej niż żelazo, choć pierwiastki tuż obok niego w układzie są dużo cięższe. W stałym metalu każdy atom oddaje do wiązań tylko 2 elektrony (jest dwuwartościowy), więc atomy leżą luźniej. Razem z iterbem to wyjątki wśród lantanowców (rodziny metali).

  • 3

    W reaktorze jądrowym europ bywa nazywany trucizną reaktorową, bo jego jądra wyjątkowo łatwo pochłaniają neutrony (drobne cząstki podtrzymujące reakcję). Tę chłonność mierzy się przekrojem czynnym - u europu sięga on tysięcy barnów. Dlatego dodaje się go do prętów hamujących reakcję.

  • 4

    Jako jon Eu²⁺ (naładowany atom) europ ma niemal ten sam rozmiar i ładunek co wapń, więc wskakuje na jego miejsce w skaleniach - pospolitych minerałach skał. Stąd anomalia europowa: jasne góry Księżyca, bogate w skaleń, mają nadmiar europu, a ciemne morza księżycowe jego niedobór.

  • 5

    Europ jest magnetyczny, co zwykle blokuje nadprzewodnictwo (przepływ prądu bez żadnego oporu). Jednak ściśnięty ciśnieniem blisko 800 000 atmosfer i schłodzony do 1,8 K (niecałe 2 stopnie nad zerem bezwzględnym, -273 °C) gubi magnetyzm i zaczyna nadprzewodzić. Odkryto to w 2009 roku.