Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Lantan. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Lantan La
metal · Lanthanum
- Grupa
- 3
- Okres
- 6
- Blok
- f
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 6,16 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 920,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 3454,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1839
Odkrywca
Mosander
Historia odkrycia lantanu jest pełna fascynujących tajemnic. Pierwiastek ten został odkryty w 1839 roku przez szwedzkiego chemika Carla Gustafa Mosandera. Mosander prowadził badania nad minerałem cerytu i zauważył, że można go podzielić na trzy różne składniki. Jednym z tych składników był właśnie lantan. Nazwa „lantan” pochodzi od greckiego słowa „lanthanein”, które oznacza „ukryty” lub „niewidoczny”. To odnosi się do trudności w wyizolowaniu tego pierwiastka.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom lantanu składa się z 57 protonów i 82 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krąży 57 elektronów. Lantan należy do grupy pierwiastków rzadkich ziemi, które mają unikalne właściwości chemiczne i fizyczne.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 18
- 5 9
- 6 2
Razem 57 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Xe] 5d¹⁶s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Lantan ma wiele praktycznych zastosowań w różnych dziedzinach. Oto kilka przykładów:
-
Elektronika
Lantan jest wykorzystywany w produkcji telewizorów, monitorów komputerowych i innych urządzeń elektronicznych. Związki lantanu są stosowane jako luminofory, które emitują światło w odpowiedzi na bodźce elektryczne. -
Akumulatory
Lantan jest również używany w produkcji akumulatorów niklowo-wodorkowych. Te akumulatory są wykorzystywane w urządzeniach mobilnych, takich jak telefony komórkowe i laptopy. -
Katalizatory
Związki lantanu są stosowane jako katalizatory w wielu reakcjach chemicznych. Pomagają przyspieszyć reakcje, zmniejszając temperaturę i energię potrzebną do ich przeprowadzenia. -
Oświetlenie
Lantan jest wykorzystywany w produkcji specjalnych żarówek, które emitują światło o wysokiej barwie. Te żarówki są stosowane w przemyśle filmowym, fotografii i oświetleniu scenicznych.
Lantan jest niezwykłym pierwiastkiem, który odgrywa ważną rolę w wielu dziedzinach życia. Ciesz się dalszymi odkryciami i zgłębiaj tajemnice, które kryje ten niezwykły pierwiastek!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Lantan to metal, ale tak miękki, że da się go kroić zwykłym nożem. W skali twardości Mohsa (od 1 do 10, gdzie 10 to diament) ma zaledwie 2,5 - mniej więcej tyle co ludzki paznokieć. Świeży przekrój błyszczy srebrzyście.
-
2
Lantan jest bardzo reaktywny. Na powietrzu szybko matowieje, bo reaguje z tlenem (czyli utlenia się) i pokrywa się matowym nalotem. Wrzucony do wody powoli reaguje z nią, uwalniając wodór. Dlatego czysty lantan nie może długo leżeć na wolnym powietrzu.
-
3
Stop lantanu z niklem (LaNi5) działa jak gąbka na wodór - wchłania go i oddaje na żądanie. Upakowuje przy tym atomy wodoru tak ciasno, że w danej objętości mieści ich około 30% więcej niż skroplony, ciekły wodór. Takie stopy pracują w akumulatorach niklowo-wodorkowych.
-
4
Lantan bywa lekiem! Osoby z chorymi nerkami żują tabletki z węglanem lantanu. W żołądku lantan wyłapuje z jedzenia nadmiar fosforanów (soli fosforu) i wiąże je w związek nierozpuszczalny, który nie wchłania się do krwi.
-
5
W 1986 roku dwaj fizycy odkryli, że ceramika z lantanu, baru, miedzi i tlenu staje się nadprzewodnikiem, czyli przewodzi prąd zupełnie bez strat, już w temperaturze -238°C. Ten rekord otworzył nową dziedzinę fizyki, a rok później przyniósł im Nagrodę Nobla.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.