Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Pallad. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Pallad Pd
metal · Palladium
- Grupa
- 10
- Okres
- 5
- Blok
- d
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 12,02 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 1552,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 3140,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1803
Odkrywca
Wollaston
Pallad został odkryty w 1803 roku przez brytyjskiego chemicznego i lekarza Williama Hyde’a Wollastona. Wollaston przeprowadzał badania nad platyną i odkrył nowy pierwiastek, któremu nadał nazwę palladu, od greckiego słowa „Pallas” oznaczającego boginię mądrości Atenę.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom palladu składa się z 46 protonów i około 60 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krążą 46 elektronów, które tworzą powłoki atomu.
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 18
Razem 46 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (18) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Kr] 4d¹⁰
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Pallad jest bardzo cenionym pierwiastkiem ze względu na swoje unikalne właściwości. Oto kilka zastosowań palladu:
-
Katalizatory
Pallad jest szeroko stosowany jako katalizator w wielu reakcjach chemicznych, zwłaszcza w przemyśle petrochemicznym, produkcji farmaceutycznej i produkcji syntetycznych materiałów. -
Elektronika
Ze względu na swoją odporność na korozję i doskonałe przewodnictwo elektryczne, pallad jest stosowany w produkcji elektroniki, włączając w to komponenty telekomunikacyjne, sondy czujnikowe i złącza. -
Jubilerstwo
Pallad jest ceniony w jubilerstwie ze względu na swój srebrzysty kolor i trwałość. Jest stosowany w produkcji biżuterii, szczególnie jako alternatywa dla platyny. -
Przemysł samochodowy
Pallad jest ważnym składnikiem katalitycznych konwerterów spalin samochodowych, które pomagają zmniejszać emisję toksycznych gazów. -
Badania naukowe
Pallad jest wykorzystywany w badaniach naukowych, w tym w dziedzinach związanych z nanotechnologią, materiałoznawstwem i chemią.
Pallad to niezwykły pierwiastek, który odgrywa istotną rolę w wielu dziedzinach naszego życia. Kontynuuj swoją pasję odkrywania i bądź gotowy na niesamowite odkrycia, które czekają na Ciebie w fascynującym świecie pierwiastków!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Pallad działa jak gąbka na wodór. Jeden centymetr sześcienny metalu pochłania około 850 cm³ tego gazu. To absorpcja, czyli wnikanie w głąb metalu, a nie osadzanie się na powierzchni. Cząsteczki wodoru rozpadają się przy tym na pojedyncze atomy i wciskają się między atomy palladu.
-
2
Pallad należy do platynowców, sześciu metali z rodziny platyny. Jest wśród nich najlżejszy: kostka o boku 1 cm waży 12 g, a taka sama kostka osmu prawie 23 g. Topi się też najłatwiej z całej szóstki, bo w 1554,8 °C. Osm wymaga ponad 3000 °C.
-
3
Pallad należy do najrzadszych metali. W skorupie ziemskiej przypada średnio około 0,015 grama palladu na tonę skały, więc żeby uzbierać jeden gram, trzeba by przerobić prawie 67 ton materiału. Dlatego pozyskuje się go ubocznie, głównie przy wydobyciu rud niklu i miedzi.
-
4
W Polsce nie ma kopalni palladu, a mimo to się go tu odzyskuje. Kryje się w czarnym szlamie anodowym, osadzie opadającym na dno podczas elektrorafinacji miedzi, czyli oczyszczania jej prądem. W Hucie Miedzi Głogów robi się z niego koncentrat platynowo-palladowy.
-
5
Metale szlachetne słyną z odporności na kwasy, ale pallad jest wyjątkiem. Jako jedyny z sześciu platynowców roztwarza się (rozpuszcza się w wyniku reakcji chemicznej) w samym kwasie azotowym. Złota i platyny ten kwas nie rusza, potrzeba mieszaniny zwanej wodą królewską.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.