Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Rod. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Rod Rh

metal · Rhodium

45Rh

Rod

102,91 2,2

Grupa
9
Okres
5
Blok
d
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
12,41 g/cm³
Temperatura topnienia
1966,0 °C
Temperatura wrzenia
3727,0 °C

Historia odkrycia

1803

Odkrywca

Wollaston

Rod został odkryty w 1803 roku przez szwedzkiego chemika Jönsa Jakoba Berzeliusa. Berzelius przeprowadzał badania na minerałach i w procesie analizy odkrył nowy pierwiastek, który nazwał rodem na cześć rodzimej Szwecji. 

Jak zbudowany jest atom

Atom rodu składa się z 45 protonów i około 58 neutronów, które tworzą jądro atomowe. Wokół jądra krąży 45 elektronów, które tworzą powłoki atomu. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 16
  • 5 1

Razem 45 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (1) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Kr] 4d⁸ 5s¹

Gdzie go spotkasz

Choć rod nie jest tak powszechnie używany jak niektóre inne pierwiastki, ma kilka interesujących zastosowań. Oto kilka przykładów: 

  • Katalizatory
    Rod jest często stosowany jako katalizator w różnych reakcjach chemicznych, zwłaszcza w przemyśle petrochemicznym i produkcji syntetycznych materiałów. 
  • Elektrody
    Ze względu na swoją trwałość i odporność na korozję, rod jest wykorzystywany w produkcji elektrod do różnych zastosowań, w tym w bateriach i kondensatorach.
  • Nauka
    Rod jest również używany w badaniach naukowych, zwłaszcza w dziedzinach związanych z nanotechnologią i materiałoznawstwem.
  • Jubilerstwo
    Ze względu na swój srebrzysty kolor i trwałość, rod jest czasami stosowany w jubilerstwie do pokrywania powierzchni innych metalowych wyrobów, takich jak biżuteria.

Mimo że rod jest stosunkowo rzadki i ma ograniczone zastosowanie, wciąż odgrywa ważną rolę w przemyśle i badaniach naukowych. Kontynuuj swoje odkrywanie fascynującego świata pierwiastków i ciesz się niesamowitymi odkryciami, które Cię czekają! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Rod to najdroższy metal szlachetny na świecie - droższy nawet od złota. Rekord padł w marcu 2021 roku: za jedną uncję (jednostkę masy, ok. 31 gramów) płacono blisko 30 000 dolarów, czyli prawie 1000 dolarów za sam gram! Cenę windują popyt na katalizatory samochodowe i bardzo ograniczona podaż.

  • 2

    Woda królewska to mieszanina kwasu solnego i azotowego, która rozpuszcza nawet złoto i platynę - stąd jej dumna nazwa. Rod (metal) jest tak odporny, że w temperaturze pokojowej ta groźna ciecz nic mu nie robi. Nie reaguje też ze zwykłymi kwasami, wodą ani powietrzem.

  • 3

    Rod topi się dopiero w 1964 °C - wyżej niż platyna (1768 °C) i prawie dwa razy wyżej niż złoto (1064 °C). Dlatego druty ze stopu (mieszaniny) platyny i rodu pracują w termoparach (czujnikach temperatury) mierzących gorąco nawet ponad 1500 °C.

  • 4

    Rod jest jednym z produktów rozszczepienia (rozbicia jądra) uranu w reaktorze. W tonie wypalonego paliwa jądrowego jest go około 400 gramów. Nikt go jednak nie odzyskuje: taki rod jest promieniotwórczy (wysyła niebezpieczne promieniowanie) i musiałby bezpiecznie stygnąć przez wiele lat.

  • 5

    Rod odbija około 80% padającego światła - trochę mniej niż srebro (95%), ale srebro szybko matowieje, a rod nie. Dlatego cienką warstwą rodu pokrywa się lustra reflektorów i precyzyjnych przyrządów optycznych: błyszczą latami i nie tracą blasku.