Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Stront. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛
⚛ Układ okresowy
Stront Sr
metal · Strontium
- Grupa
- 2
- Okres
- 5
- Blok
- s
- Stan w temp. pokojowej
- ciało stałe
- Gęstość
- 2,63 g/cm³
- Temperatura topnienia
- 769,0 °C
- Temperatura wrzenia
- 1384,0 °C
📜 Jak to odkryto
Historia odkrycia
1790
Odkrywca
Crawford
Pierwiastek stront został odkryty w 1808 roku przez szkockiego chemika Sir Humphry’ego Davy’ego. Został on nazwany na cześć miejscowości Strontian w Szkocji, gdzie po raz pierwszy odkryto jego minerał, strontianit.
⚛ W środku atomu
Jak zbudowany jest atom
Atom strontu składa się z 38 protonów, 50 neutronów tworzących jądro oraz 38 elektronów poruszających się na powłokach wokół jądra. Nie jest to magiczne?
⚛ Elektrony na powłokach
Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.
- 1 2
- 2 8
- 3 18
- 4 8
- 5 2
Razem 38 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (2) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.
Zapis skrótowy
[Kr] 5s²
🔨 Do czego służy
Gdzie go spotkasz
Mimo, że stront nie jest tak znany jak niektóre inne pierwiastki, to jednak odgrywa ważne role w wielu dziedzinach naszego życia. Oto kilka przykładów:
-
Elektronika
Stront jest wykorzystywany w produkcji telewizorów kineskopowych, aby zablokować promieniowanie rentgenowskie. -
Pirotechnika
Stront dodaje czerwonej barwy do fajerwerków i flar. -
Medycyna
Izotop strontu, Sr-90, jest używany w terapii przeciwnowotworowej. -
Ceramika
Stront jest wykorzystywany do produkcji niektórych typów szkła i ceramiki.
Niezależnie od tego, jak daleko zajdziemy w naszej podróży przez Układ Okresowy, zawsze znajdziemy coś nowego i ekscytującego do odkrycia. Cieszę się, że jesteś ze mną w tej przygodzie!
✨ Czy wiesz, że…
-
1
Weź kostkę strontu i kostkę aluminium tej samej wielkości - strontowa będzie lżejsza. Centymetr sześcienny strontu waży 2,6 g, a aluminium 2,7 g (to ich gęstość). A przecież atom strontu jest ponad trzy razy cięższy od atomu aluminium! Atomy strontu są tak duże, że w tej samej objętości mieści się ich mniej.
-
2
Czystego strontu nie zostawia się na powietrzu. Świeżo przecięty jest srebrzysty, ale szybko żółknie, bo tlen tworzy na nim tlenek strontu (stront połączony z tlenem). Z wodą reaguje gwałtownie. Dlatego w pracowniach chemicznych stront, wapń i bar przechowuje się zanurzone w nafcie (cieczy z ropy naftowej).
-
3
Stront ze skał wędruje do wody, roślin i - jako chemiczny sobowtór wapnia - do szkliwa zębów, które powstaje w dzieciństwie i już się nie zmienia. Ze stosunku strontu-87 do strontu-86 (to izotopy, odmiany strontu) archeolodzy odczytują, kto wyrósł w okolicy. Skąd przybył obcy - już nie: dalekie okolice bywają podobne.
-
4
W oceanach żyją akantarie - protisty jednokomórkowe (ani rośliny, ani zwierzęta) od 0,2 mm do kilku milimetrów. Ich szkielet to siarczan strontu, czyli minerał celestyn: 20 igieł promienistych albo 10 przechodzących przez środek komórki. Po śmierci szkielet rozpuszcza się w wodzie morskiej i nie zostają skamieniałości.
-
5
W Toruniu, w Krajowym Laboratorium FAMO, od 2015 r. działa pierwszy polski optyczny zegar atomowy - czas odmierzają w nim ultrazimne (niemal nieruchome) atomy strontu. Spóźniłby się o sekundę dopiero po ok. 31 milionach lat. Zamiast mikrofal wykorzystuje drgania światła, kilkadziesiąt tysięcy razy szybsze.
🧭 Gdzie jesteś
Cała tablica
Dotknij dowolnego pierwiastka, żeby go poznać. Twój jest podkreślony.