Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Rubid. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Rubid Rb

metal · Rubidium

37Rb

Rubid

85,47 0,8

Grupa
1
Okres
5
Blok
s
Stan w temp. pokojowej
ciało stałe
Gęstość
1,53 g/cm³
Temperatura topnienia
39,0 °C
Temperatura wrzenia
688,0 °C

Historia odkrycia

1861

Odkrywcy

Bunsen i Kirchhoff

Odkrycie rubidu miało miejsce w 1861 roku, kiedy to niemiecki chemik Robert Bunsen i fizyk Gustav Kirchhoff zastosowali spektroskopię do badania mineralnych źródeł wód. Nazwa „rubid” pochodzi od łacińskiego słowa „rubidus”, co oznacza „ciemnoczerwony”, nawiązując do charakterystycznego koloru linii spektralnej rubidu. 

Jak zbudowany jest atom

Atom rubidu składa się z 37 protonów i 48 neutronów, które tworzą jądro oraz 37 elektronów, które krążą wokół jądra na różnych powłokach. Ta prosta konstrukcja kryje w sobie niezwykłą moc i potencjał! 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 18
  • 4 8
  • 5 1

Razem 37 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (1) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Kr] 5s¹

Gdzie go spotkasz

Rubid może nie być tak powszechnie znany jak niektóre inne pierwiastki, ale ma szereg niezwykle istotnych zastosowań. Oto kilka z nich: 

  • Elektronika
    Rubid jest używany w produkcji komponentów elektronicznych i fotoceli. 
  • Medycyna
    Izotopy rubidu są używane w medycynie nuklearnej. 
  • Nauka
    Rubid jest używany w badaniach naukowych, w tym w eksperymentach z zimnymi atomami. 
  • Pirotechnika
    Ze względu na swoje intensywne płomienie, rubid jest często używany w pirotechnice.

Dalej czeka na nas mnóstwo tajemnic do odkrycia! Cieszę się, że dołączyłeś do tej niesamowitej przygody poznawania pierwiastków Układu Okresowego. 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Rubid to metal, który topi się już w temperaturze 39,3 °C - tuż powyżej temperatury ciała. Ciepło dłoni (skóra ma ok. 32-34 °C) to za mało, ale wystarczy ciepła woda wokół zatopionej (szczelnie zamkniętej) ampułki. Samego rubidu do wody nie wrzucisz: reaguje z nią wybuchowo, a na powietrzu zapala się samorzutnie.

  • 2

    Talk, najmiększy minerał, ma twardość 1 w skali Mohsa, a paznokieć około 2,5. Rubid ma zaledwie 0,3 - jest miększy od talku i daje się kroić nożem jak wosk. Nikt nie robi tego gołymi rękami: rubid zapala się samorzutnie na powietrzu i reaguje wybuchowo z wodą, więc tnie się go pod olejem lub w atmosferze argonu.

  • 3

    Ponad co czwarty atom rubidu (dokładnie 27,8%) to promieniotwórczy izotop rubid-87. Jego czas połowicznego rozpadu, czyli czas, po którym rozpada się połowa atomów, wynosi około 50 miliardów lat. To ponad trzy razy dłużej, niż istnieje Wszechświat.

  • 4

    2 marca 2007 roku w Toruniu, w Krajowym Laboratorium FAMO, polscy fizycy pod kierunkiem prof. Wojciecha Gawlika ochłodzili atomy rubidu-87 poniżej 100 nanokelwinów - jednej dziesięciomilionowej kelwina powyżej zera bezwzględnego. Powstał pierwszy w Polsce kondensat Bosego-Einsteina: superatom o wielkości 0,2 mm.

  • 5

    Rubid należy do ok. 25 najczęstszych pierwiastków skorupy ziemskiej: ok. 90 g na tonę skał, półtora raza więcej niż miedzi. Mimo to prawie nie tworzy własnych minerałów - rozprasza się jako domieszka (mały dodatek) zastępująca potas, w lepidolicie do 3,5%. Pierwszy minerał rubidu, rubiklin, opisano dopiero w 1998 r.