Cała tablica
Eugeniusz

Cześć! Tu Eugeniusz. Trzymasz w ręku kostkę z Chlor. Te same liczby, które na niej widzisz, masz niżej - i jeszcze trochę więcej. ⚛

Chlor Cl

niemetal · Chlorine

17Cl

Chlor

35,45 3,0

Grupa
17
Okres
3
Blok
p
Stan w temp. pokojowej
gaz
Gęstość
2,95 mg/cm³
Temperatura topnienia
-101,0 °C
Temperatura wrzenia
-34,6 °C

Historia odkrycia

1774

Odkrywca

Scheele

Chlor został odkryty w 1774 roku przez szwedzkiego chemika Carla Wilhelma Scheele, chociaż Scheele mylnie myślał, że jest to związek, a nie pierwiastek. Dopiero w 1810 roku, brytyjski chemik Sir Humphry Davy potwierdził, że chlor jest pierwiastkiem i nadał mu obecną nazwę. 

Jak zbudowany jest atom

Atom chloru składa się z 17 protonów i 18 neutronów, które razem tworzą jądro atomu oraz z 17 elektronów, które krążą wokół jądra. Ta charakterystyczna budowa sprawia, że chlor jest bardzo reaktywny i łatwo łączy się z innymi pierwiastkami, tworząc różnego rodzaju związki. 

⚛ Elektrony na powłokach

Elektrony nie leżą na kupce - krążą wokół jądra w warstwach, które nazywamy powłokami. Policz kropki.

  • 1 2
  • 2 8
  • 3 7

Razem 17 elektronów - tyle samo, ile protonów w jądrze. Dlatego atom jest obojętny elektrycznie. Ostatnia powłoka (7) decyduje o tym, z czym pierwiastek się łączy.

Zapis skrótowy [Ne] 3s² 3p⁵

Gdzie go spotkasz

Chlor jest niezwykle wszechstronny i jest wykorzystywany w wielu różnych sektorach. Oto kilka przykładów: 

  • Oczyszczanie wody
    Chlor jest najczęściej używanym pierwiastkiem do dezynfekcji wody, zarówno w basenach, jak i w systemach wodociągowych. 
  • Produkcja plastiku
    Chlor jest kluczowym składnikiem w produkcji PVC, jednego z najpowszechniej używanych plastików. 
  • Bielizna
    Chlor jest często używany do wybielania tkanin, dzięki czemu nasze białe ubrania są tak świeże i czyste. 

Pamiętaj, młody odkrywco, to jest tylko początek twojej przygody z chlorem. Jest jeszcze wiele do odkrycia w świecie tego niezwykłego pierwiastka. Zapraszam Cię do dalszego odkrywania tajemnic chloru! 

✨ Czy wiesz, że…

  • 1

    Chlor ma dużą gęstość, czyli jeden litr tego gazu dużo waży: w warunkach normalnych około 3,2 g, a litr powietrza 1,3 g. Chlor jest więc około 2,5 raza cięższy od powietrza. Dlatego nie unosi się do góry jak hel z balonika, tylko ściele się nisko przy ziemi i gromadzi się w zagłębieniach terenu oraz w piwnicach.

  • 2

    W Kłodawie w Wielkopolsce sól wypiętrzyła się i utworzyła wysad solny, czyli ogromny słup soli wypchnięty ku górze, długi na 26 kilometrów. Górnicy kruszą tam sól nawet 750 metrów pod ziemią. Biała sól kłodawska składa się w 97,5% z chlorku sodu, czyli chloru połączonego z sodem.

  • 3

    Zapach basenu to nie chlor, tylko chloraminy (związki chloru z azotem) - głównie trichloramina (NCl3). Powstaje, gdy chlor reaguje z mocznikiem (jest w pocie i moczu) i amoniakiem. Ostry zapach oznacza dużo chloru związanego, czyli brudną wodę i słabą wentylację hali. Dlatego prysznic z mydłem przed wejściem ma sens.

  • 4

    Kwas solny w żołądku powstaje z jonów chlorkowych, które komórki okładzinowe (w ścianie żołądka) pobierają z krwi - a te pochodzą z soli w diecie, wchłoniętej wcześniej w jelicie. Sok żołądkowy ma pH około 1,5, jest więc kwaśniejszy niż sok z cytryny (pH ok. 2-2,6). To kwas aktywuje pepsynę, która trawi białka mięsa.

  • 5

    W kilogramie wody oceanicznej jest średnio 35 g soli, z czego około 27 g to chlorek sodu, czyli sól kuchenna (77,8% wszystkich soli). Bałtyk ma średnio tylko około 7 g soli na kilogram - rozcieńczają go wody 250 rzek, a wąskie Cieśniny Duńskie przepuszczają niewiele słonej wody z Morza Północnego.