Hel He

🔨 Do czego służy

Gdzie go spotkasz

• Chłodzenie

  Ze względu na swoje niskie temperatury wrzenia, hel jest używany do chłodzenia magnesów w skanerach MRI i innych urządzeniach naukowych. 
• Balony i sterowce

  Ze względu na swoją lekkość, hel jest używany do napełniania balonów i sterowców, które unoszą się w powietrzu. 
• Detektory cząstek

  Hel jest używany w detektorach cząstek, które są używane w fizyce wysokich energii do wykrywania cząstek subatomowych. 
• Kriogenika

  W niskich temperaturach hel staje się superpłynny, co ma zastosowanie w kriogenice, czyli nauce o zachowaniu materii przy bardzo niskich temperaturach. 
• Badania kosmiczne

  Hel jest ważny w astrofizyce, jako jeden z dwóch pierwiastków (obok wodoru) obecnych w największych ilościach we wszechświecie. 

✨ Czy wiesz, że…

• 1

  Helu nie da się zamrozić samym chłodzeniem. Pod zwykłym ciśnieniem pozostaje cieczą aż do zera bezwzględnego (-273,15 °C), czyli najniższej możliwej temperatury. Żeby zmienił się w ciało stałe, trzeba go ścisnąć ciśnieniem około 25 atmosfer, czyli 25 razy mocniej niż powietrze wokół nas. Jedyny taki pierwiastek!

• 2

  Hel wrze w temperaturze -268,9 °C. Żaden inny pierwiastek nie zamienia się w gaz przy tak wielkim mrozie. Przy ciekłym helu nawet ciekły azot (azot schłodzony tak mocno, że stał się cieczą), wrzący w -196 °C, wydaje się letni.

• 3

  W powietrzu na milion cząsteczek przypada tylko około 5 atomów helu. Hel jest tak lekki, że jego atomy uciekają z górnych warstw atmosfery prosto w kosmos: pokonują ziemską grawitację, czyli siłę przyciągania Ziemi. Dlatego hel, który wyleci z balonika, przepada na zawsze, a odzyskiwanie go z powietrza się nie opłaca.

• 4

  Hel wydobywa się razem z gazem ziemnym. W gazie ze złóż (podziemnych zbiorników) w Wielkopolsce jest go 0,3-0,4 procent. W Odolanowie koło Ostrowa Wielkopolskiego od lat 70. oddziela się hel i skrapla, czyli zamienia w ciecz. To jedyna taka instalacja w Unii Europejskiej.