Wszystkie urządzenia4 pory roku
Obieg wody w przyrodzie

Cztery etapy obiegu wody
1
KONDENSACJA
Im wyżej unosi się para wodna, tym robi się chłodniej. Pod wpływem niskiej temperatury para zaczyna gwałtownie się ochładzać i z powrotem zmienia w mikro-kropelki wody lub drobinki lodu. Łączą się one w grupy, tworząc na niebie malownicze chmury oraz mgły.
2
OPAD
Gdy kropelki wody w chmurach łączą się i stają się zbyt ciężkie, by wiatr mógł je utrzymać, siła grawitacji przyciąga je w dół. W zależności od temperatury w powietrzu, woda wraca do nas jako deszcz, mżawka, puszysty śnieg lub lodowy grad, zasilając ponownie środowisko.
3
INFILTRACJA
Część spadającego deszczu lub topniejącego śniegu spływa po powierzchni terenu do rzek i jezior. Druga część przenika głęboko w ziemię, przesiąkając przez skały i warstwy gleby. W ten sposób woda czyści się i zasila podziemne zbiorniki, z których może być pobierana nawet po bardzo długim czasie.
4
PAROWANIE
Pod wpływem ciepła promieni słonecznych woda ze zbiorników (oceanów, rzek, jezior), z wilgotnej gleby oraz z liści roślin zamienia się w niewidzialny gaz - parę wodną. Jako lekki gaz, trafiając do atmosfery, woda unosi się wyżej i wyżej. Słońce jest tu głównym silnikiem, który napędza ten nieprzerwany ruch.
Zagadki do dużego koła
Przeczytaj pytanie, a następnie ustaw strzałkę na polu z pasującym zjawiskiem!
Co dzieje się z wodą w jeziorze, gdy w gorący dzień ogrzeje ją słońce?
Sprawdź odpowiedź
Parowanie ze zbiorników wodnych
Jak nazywa się zjawisko, w którym rośliny oddają nadmiar wody ze swoich liści do powietrza?
Sprawdź odpowiedź
Parowanie z roślin
Co powstaje wysoko na niebie, kiedy chłodne powietrze zamienia parę wodną w kropelki?
Sprawdź odpowiedź
Powstawanie chmur
Co pojawia się rano na trawie w postaci lśniących kropelek wody?
Sprawdź odpowiedź
Rosa
Jaki opad leci z nieba w postaci puszystych, zimnych płatków, gdy na dworze jest mróz?
Sprawdź odpowiedź
Śnieg
Jak nazywa się opad w postaci spadających z chmury ciekłych kropli wody?
Sprawdź odpowiedź
Deszcz
Jak nazywa się proces, w którym woda po deszczu przesiąka przez glebę i skały?
Sprawdź odpowiedź
Wsiąkanie w ziemię
Dzięki jakiemu zjawisku mech, gleba i korzenie drzew zatrzymują wodę po deszczu jak gąbka?
Sprawdź odpowiedź
Magazynowanie wody
Rodzaje opadów
Ustaw strzałkę na odpowiednim polu!
Co spada z chmury na ziemię w postaci ciekłych kropelek w ciepły, wiosenny dzień?
Sprawdź odpowiedź
Deszcz
Jaki puszysty opad w postaci białych, gwiazdkowych płatków pokrywa ziemię, gdy na dworze chwyci mróz?
Sprawdź odpowiedź
Śnieg
Jaki opad przypomina małe, twarde, lodowe kuleczki spadające prosto z burzowej chmury?
Sprawdź odpowiedź
Grad
Co błyszczy rano na zielonej trawie w postaci malutkich, lśniących kropelek wody?
Sprawdź odpowiedź
Rosa
Co w mroźny poranek pokrywa liście i płoty delikatnymi, białymi igiełkami z lodu?
Sprawdź odpowiedź
Szron
Pory roku i pory dnia
Przeczytaj pytanie, a następnie ustaw pierwszą wskazówkę na odpowiedniej porze roku, a drugą na właściwej porze dnia!
Słońce w wakacje grzeje najgoręcej w ciągu dnia, a woda z basenów i kałuż błyskawicznie paruje. Jaka to pora roku i dnia?
Sprawdź odpowiedź
Lato / Południe
Słońce wiosną chowa się za horyzont, powietrze się schładza i nad rzeką pojawia się delikatna, lekka mgła. Kiedy to zaobserwujesz?
Sprawdź odpowiedź
Wiosna / Wieczór
W ciemną, jesienną porę temperatura mocno spada i na szybach pojawiają się pierwsze zimne kropelki. O jakiej porze dnia to się dzieje?
Sprawdź odpowiedź
Jesień / Noc
W gorące wakacje wstaje świt, a ranny chłód zamienia parę z trawnika w obfitą rosę. Kiedy to widzimy?
Sprawdź odpowiedź
Lato / Rano
Mimo że jest jesień, w środku dnia przebija się słońce i lekko osusza mokre od deszczu liście. O jakiej porze dnia to się dzieje?
Sprawdź odpowiedź
Jesień / Południe
Wstaje mroźny, zimowy dzień, a na źdźbłach trawy i gałęziach widać białe, błyszczące igiełki szronu. Kiedy to widzimy?
Sprawdź odpowiedź
Zima / Rano
Jest ciepła, wakacyjna ciemność, a ogrzana ziemia powoli oddaje ciepło i powietrze zaczyna odpoczywać od upału. O jakiej porze to się dzieje?
Sprawdź odpowiedź
Lato / Noc
Ciepłe, wiosenne słońce świeci najmocniej i powoli rozpuszcza resztki śniegu na łąkach. O jakiej porze dnia to następuje?
Sprawdź odpowiedź
Wiosna / Południe
Robi się szaro, zaczyna padać długi, zimny, jesienny deszcz, który wsiąka w opadłe liście. Kiedy to następuje?
Sprawdź odpowiedź
Jesień / Wieczór
Zimowe słońce świeci na niebie w środku dnia, a puszysty śnieg lekko skrzy się na polach. Jaka to pora roku i dnia?
Sprawdź odpowiedź
Zima / Południe
Po upalnym wakacyjnym dniu niebo ciemnieje i nadciąga krótka, gwałtowna burza z deszczem. Kiedy to następuje?
Sprawdź odpowiedź
Lato / Wieczór
W chłodny, jesienny czas budzimy się, a za oknem świat zasłania gęsta, biała mgła. Kiedy to obserwujemy?
Sprawdź odpowiedź
Jesień / Rano
Wiosenny deszcz cicho wsiąka w ziemię w ciemnościach, gasi pragnienie budzących się roślin. O jakiej porze dnia to się dzieje?
Sprawdź odpowiedź
Wiosna / Noc
Szybko robi się ciemno, temperatura spada poniżej zera i woda w kałużach zaczyna zamarzać. Kiedy to następuje?
Sprawdź odpowiedź
Zima / Wieczór
Wiosenne słońce budzi świat, a na zielonej trawie po nocy błyszczą pierwsze kropelki wody. Kiedy to się dzieje?
Sprawdź odpowiedź
Wiosna / Rano
W pełnej ciemności podczas mroźnej pory roku z nieba cicho spadają miękkie, duże płatki śniegu. O jakiej porze roku i dnia to się dzieje?
Sprawdź odpowiedź
Zima / Noc
Opis tablicy do odsłuchania
Audiodeskrypcja tablicy edukacyjnej: „Obieg wody w przyrodzie”
Wstęp - ogólny wygląd tablicy.
Tablica jest wielobarwna, jasna i ma prostą, ilustracyjną formę. Przedstawia obieg wody w przyrodzie. W centrum znajduje się duże koło ze strzałkami i ikonicznymi ilustracjami, a w czterech rogach oraz na dole umieszczono dodatkowe opisy, elementy do obracania i zagadki.
Wspólnym motywem graficznym są dwie uśmiechnięte postacie - niebieskie krople wody w żółtych pelerynkach.
Część główna - Centralny okrąg obiegu wody.
Na środku tablicy znajduje się duże niebieskie koło z napisem w samym centrum: „OBIEG WODY W PRZYRODZIE”. Okrąg ten podzielony jest na 8 wycinków reprezentujących poszczególne etapy cyklu. Idąc od góry w prawo, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, są to:
Parowanie ze zbiorników wodnych - fale wodne z unoszącą się parą i słońcem w tle.
Parowanie z roślin - trzy falowane linie unoszące się z zielonych liści.
Powstawanie chmur - puszysta, biała chmura.
Rosa - kropla wody na zielonym liściu.
Śnieg - ilustracja płatków śniegu.
Deszcz - spływające krople wody.
Wsiąkanie w ziemię - ilustracja przekroju gleby z korzeniami roślin wchłaniającymi wodę.
Magazynowanie wody - ilustracja małego stawu otoczonego drzewami.
Cztery główne procesy wokół centralnego koła.
Wokół koła biegnie zamknięty obieg oznaczony żółtymi strzałkami. W czterech strefach tablicy opisano cztery główne zjawiska:
Prawy górny róg - KONDENSACJA. Widzimy tu świecące słońce i chmury. Tekst brzmi:
„Wysoko w niebie jest chłodno, więc para wodna zamienia się w małe kropelki i tworzy chmury oraz mgły.”
Prawy dolny róg - PAROWANIE. Przedstawiono tu parującą wodę w zbiorniku. Tekst brzmi:
„Ciepłe słońce ogrzewa wodę w rzekach, glebie i liściach, zmieniając ją w niewidzialną parę, która unosi się do nieba.”
Lewy dolny róg - INFILTRACJA. Widoczna jest warstwa ziemi z korzeniami. Tekst brzmi:
„Woda z deszczu spływa do rzek i jezior albo wsiąka w ziemię, gasi pragnienie roślin i zasila podziemne źródła.”
Lewy górny róg - OPAD. Przedstawia padający deszcz z ciemniejszych chmur. Tekst brzmi:
„Kiedy kropelki w chmurze łączą się i robią się zbyt ciężkie, spadają na ziemię jako deszcz, śnieg lub grad.”
Dolna część tablicy - elementy interaktywne i zagadki.
Na dole tablicy znajdują się mniejsze tarcze obrotowe oraz zielony obszar z zadaniami.
Po lewej stronie na dole: Znajduje się obrotowa tarcza podzielona na 5 części ze zdjęciami zjawisk atmosferycznych: Śnieg, Rosa, Szron, Grad, Deszcz.
Obok umieszczono napis: „USTAW STRZAŁKĘ NA ODPOWIEDNIM POLU!” oraz dwie zagadki:
„Co spada z chmury na ziemię w postaci ciepłych kropelek w ciepły, wiosenny dzień?”
„Co w mroźny poranek pokrywa liście i płoty delikatnymi, białymi igiełkami z lodu?”
Środek na dole: Zielone pole z poleceniem: „USTAW STRZAŁKĘ NA ODPOWIEDNIM POLU!” i kolejnymi pytaniami:
„Co dzieje się z wodą w jeziorze, gdy w gorący dzień ogrzeje ją słońce?”
„Jaki opad leci z nieba w postaci puszystych, zimnych płatków, gdy na dworze jest mróz?”
Poniżej znajduje się czarny kwadrat z kodem QR podpisany: „ZESKANUJ MNIE!” z tekstem:
„Zeskanuj kod QR, aby posłuchać opisu tablicy, wziąć udział w zagadkach i zadaniach oraz znaleźć dodatkowe ćwiczenia. Materiały zostały przygotowane z myślą o osobach słabowidzących.”
Po prawej stronie na dole: Kolejne pole tekstowe z nagłówkiem „USTAW STRZAŁKĘ NA ODPOWIEDNIM POLU!” i zadaniem:
„W chłodny, jesienny czas budzimy się, a za oknem świat zasłania gęsta, biała mgła. Kiedy to obserwujemy?”
„Szybko robi się ciemno, temperatura spada poniżej zera i woda w kałużach zaczyna zamarzać. Kiedy to następuje?”
Obok znajduje się druga kołowa tarcza obrotowa podzielona na dwie strefy:
Zewnętrzny pierścień - pory roku: Wiosna, Lato, Jesień, Zima.
Wewnętrzne koło - pory dnia: Poranek, Południe, Wieczór, Noc.
