Cześć! Tu Eugeniusz. Ta tablica to podróż w czasie - od pierwszych dinozaurów aż do ich zagłady. Dasz radę dotrwać do mety? 🦕🌋
🏠 Witaj na pokładzie
Tablica z grą Śladami dinozaurów
Zewnętrzna tablica z grą planszową, na której wędrujesz przez trias, jurę i kredę. Koło wskazuje, o ile pól idziesz, a ciekawostki o dinozaurach pchają Cię do przodu albo cofają na trasie.
Podpowiedź: czytaj dymki na głos. Wtedy każdą ciekawostkę poznają wszyscy gracze, a nie tylko ten, kto stanął na polu. 🦖
🤸 Krok po kroku
Jak się bawić
Trasa na planszy prowadzi przez trzy okresy z dziejów Ziemi. Po drodze czekają dymki, czaszki drapieżników i rośliny, a ich znaczenie wyjaśnia legenda w lewym dolnym rogu.
📸 Zobacz urządzenie
👣 Pięć kroków do mety
1
Wyrusz ze startu. Przeczytaj tekst przy polu START: podróż zaczyna się ponad 230 milionów lat temu, gdy na Ziemi pojawiają się pierwsze dinozaury. Zakręć kołem i przesuń pionek o tyle pól, ile pokaże niebieski wskaźnik.
💡 Tip Eugeniusza: kolor pola mówi, gdzie jesteś w czasie. Zielone to trias, turkusowe to jura, a czerwone to kreda.
2
Czytaj dymki. Gdy staniesz na polu z dymkiem, przeczytaj ciekawostkę i spójrz na liczbę obok. Plus oznacza ruch do przodu, minus - cofnięcie o tyle pól. Zwinny Eoraptor od razu popchnie Cię naprzód.
💡 Minus nie zawsze oznacza drapieżnika. Na początku trasy dinozaury cofa upał i brak wody.
3
Uważaj na czaszkę. Czarne kółko z czaszką drapieżnika oznacza zagrożenie. Kto na nie trafi, chowa się przed drapieżnikiem i przeczekuje niebezpieczeństwo, więc traci kolejkę. Ostatnia czaszka czeka tuż przed metą.
💡 Czaszki są trzy, po jednej w triasie, jurze i kredzie. Żaden okres nie jest bezpieczny.
4
Szukaj roślin. Kępa zielonych liści na polu to dobre miejsce do życia. Gdy na nią trafisz, możesz ruszyć dalej i zakręcić kołem jeszcze raz. Pierwsza roślina rośnie w triasie, kolejne czekają w jurze.
💡 W kredzie roślin już nie ma, więc pole 16 to ostatnia okazja na drugi obrót.
5
Dotrwaj do mety. Ostatni odcinek trasy to kreda i najgroźniejsze pola: tu poluje Tyranozaur Rex. Nad ostatnim polem czeka META, a przy wulkanie tekst o zagładzie dinozaurów. Przeczytaj go na koniec podróży.
💡 Według tego tekstu szansę na przetrwanie mieli tylko najlepiej przystosowani. Ciekawe, kto to był?
Ciekawostka: dinozaury wcale nie zniknęły bez śladu. Ptaki to dinozaury, których przodkowie przetrwali zagładę - także te, które widzisz za oknem. 🐦
🔍 Skąd to się wzięło
Co tu się dzieje?
Podróż na tablicy trzyma się prawdziwej historii Ziemi: okresy mają swoje daty, prawie wszystkie dinozaury z dymków stoją w swoich okresach, a każdy ruch do przodu albo w tył ma swój powód.
Tyranozaura ani triceratopsa nie da się już zobaczyć, ale da się pójść ich śladem. Wiedzę o dinozaurach uczeni odczytują z kości, jaj i tropów zachowanych w skałach.
Megalozaur dostał swoje imię, zanim wymyślono słowo „dinozaur”. W 1824 roku William Buckland, profesor z Oksfordu, opisał tę „wielką jaszczurkę” i zauważył, że chodziła na wyprostowanych nogach. Prawie 20 lat później Richard Owen połączył megalozaura, iguanodona i hyleozaura w jedną grupę, bo wszystkie miały między innymi zrośnięte kręgi krzyżowe. Nazwał ją Dinosauria - i tak narodziło się słowo, które stoi w tytule tej gry.
Trasa na tablicy działa jak oś czasu. Plansza dzieli ją na trzy okresy: trias (ok. 252-201 mln lat temu), jurę (ok. 201-145 mln lat temu) i kredę (ok. 145-66 mln lat temu). Allozaur stoi w jurze, a Triceratops i Tyranozaur Rex w kredzie, tak jak ustalili paleontolodzy. Allozaura i tyranozaura dzieli ponad 70 milionów lat, więc nigdy się nie spotkały.
Dlaczego jedne dymki prowadzą naprzód, a inne cofają? Plusem nagradzane są cechy, które pomagały przetrwać: zwinność, opieka nad młodymi, życie w stadzie, rogi i ogromne rozmiary. Minus oznacza zagrożenia: drapieżniki i klimat, który utrudniał przetrwanie. Tablica łączy stalową konstrukcję, ocynkowaną i malowaną proszkowo, z poliwęglanem, a nadruk planszy chroni lakier odporny na promieniowanie UV. Jest przystosowana do montażu na zewnątrz i do użytkowania przez cały rok w warunkach atmosferycznych.
1677: skamieniała kość, którą wzięto za kość olbrzyma
Robert Plot, pierwszy kustosz Ashmolean Museum w Oksfordzie, podejrzewał, że kość należała do olbrzymiego człowieka, bo przypominała koniec ludzkiej kości udowej. Później sądzono, że to kość megalozaura, ale okaz zaginął i nie da się tego sprawdzić. Na tablicy dziecko od razu wie to, co uczeni odkrywali prawie półtora wieku.
Dowiedz się więcej: gdzie w Polsce zostały ślady dinozaurów
W świętokrzyskim rezerwacie Gagaty Sołtykowskie na powierzchni piaskowca zachowały się tropy sprzed około 200 milionów lat. Zostawiły je nad dawną, meandrującą rzeką roślinożerne zauropody i drapieżne teropody. Na podstawie tych tropów naukowcy wykazali, że roślinożerne dinozaury żyły w stadach - tak jak mówi dymek na polu 17.
Jeszcze lepiej zachowane ślady odkryto w Borkowicach, w wyrobisku gliny. Wiele z nich zachowało się jako naturalne odlewy, a na niektórych widać nawet łuskowatą skórę i pazury. Tropy pokazują dinozaury, które biegły, pływały, odpoczywały i siedziały. Zebrano ich kilkaset, należą do co najmniej siedmiu gatunków.
Dowiedz się więcej: co zakończyło erę dinozaurów
Pod koniec kredy w półwysep Jukatan w dzisiejszym Meksyku uderzyła asteroida szeroka na 10-15 kilometrów. Zostawiła krater Chicxulub o średnicy 150 kilometrów, drugi co do wielkości na Ziemi. Wcześniej dinozaury panowały na planecie przez 180 milionów lat.
Skąd to wiadomo? W 1980 roku noblista Luis Alvarez i jego syn Walter, geolog, powiązali warstwę gliny bogatej w iryd z uderzeniem asteroidy. Sadza i pył ograniczyły dopływ światła słonecznego, więc rośliny słabiej rosły. Roślinożercom, a za nimi drapieżnikom, zaczęło brakować pokarmu.
„To tylko gra” - myślą dorośli. A przy każdym ruchu dziecko liczy, a przy dymkach czyta i szuka przyczyn. Pokazać, ile się przy tym uczy? 😉
🧠 Dla dorosłych
Co Twoje dziecko tu rozwija
Wygląda jak zwykła gra planszowa. Naprawdę to cztery lekcje naraz: czas liczony w milionach lat, rachunki na trasie, myślenie o przyczynach i gra według wspólnych zasad.
Poczucie czasu
Miliony lat to liczba, której nie da się sobie wyobrazić. Trasa zamienia ją w drogę do przejścia: trzy okresy jeden po drugim, każdy z innymi dinozaurami. Dziecko uczy się, że historia ma kolejność.
Liczenie na planszy
Koło pokazuje liczbę, a dziecko odlicza pola. Dymki dokładają plus albo minus, więc w jednym ruchu dziecko dodaje i odejmuje. To rachunki, które dzieją się same, bo są częścią gry.
Przyczyna i skutek
Z dymków dziecko dowiaduje się, co pomagało dinozaurom, a co im szkodziło, i łączy cechę zwierzęcia z jego szansą na przetrwanie.
Zasady i cierpliwość
Gra toczy się po kolei. Dziecko czeka na swój ruch, przyjmuje stratę kolejki i cofnięcie o kilka pól, a potem gra dalej. Uczy się, że zasady obowiązują wszystkich tak samo.
Doszedłeś do mety? To dopiero początek wyprawy! Mam cztery pomysły, żeby tropić dinozaury dalej - w domu i w sali. 🦕
✨ Idziemy dalej
Pomysły na więcej
Po grze tropienie dinozaurów trwa dalej: w piaskownicy, w klasie i na podwórku. Do tych zabaw wystarczą piasek, kreda, kartka i kredki oraz miarka albo sznurek.
🦶
Tropiciel śladów
Odciśnij w mokrym piasku bosą stopę, dłoń i kilka różnych przedmiotów. Niech ktoś zgadnie, co zostawiło który ślad - tak samo pracują badacze tropów dinozaurów.
🦕
Stado i drapieżnik
Narysuj kredą na podwórku kilka kół - to rośliny, w których nikt nie zostanie złapany. Na hasło „czaszka!” drapieżnik łapie każdego, kto odłączy się od stada.
🔤
Rozszyfruj imię dinozaura
Imiona z dymków kryją opisy: Triceratops znaczy „trójroga twarz”. Rozszyfruj pozostałe, a potem wymyśl własnego dinozaura i takie imię, z którego inni zgadną, jak wyglądał.
📏
Dinozaur z dzieci
Wyznacz na boisku kredowe linie długie jak dinozaury z dymków. Potem dzieci kładą się jedno za drugim wzdłuż linii i liczą, ile osób potrzeba na tyranozaura, a ile na Argentynozaura.
Spakowałem Ci plecak - weź te materiały do domu albo do klasy.
🎒 Do zabrania
Plecak Eugeniusza
Kolorowanka gotowa do druku i pobrania.
🎨 Kolorowanka
🎨